Drion in een flesje

Corine Koole: Wat blijft is liefde. Balans. 204 blz. € 16,50.

Begin jaren negentig hield jurist en rechtsgeleerde Huib Drion op de opiniepagina van deze krant een pleidooi voor de vrije verstrekking van zelfdodingsmiddelen aan oudere mensen. Dat zou, zo meende hij, hun laatste levensjaren kunnen verlichten. En ook de Nederlandse euthanasievereniging maakt zich nu sterk voor wat wat een ‘laatstewilpil’ wordt genoemd. Volledige zelfbeschikking voor mensen die ondraaglijk lijden of die ongeneeslijk ziek zijn, is er nog altijd niet. Daarom is het verrassend bij Corine Koole te lezen dat de euthanasieregels tien jaar geleden soms al soepel gehanteerd werden, ongeveer zoals Drion die voor ogen stond.

In de zomer van 1996 overleed een vriendin van Koole, op 41-jarige leeftijd. Ze had kanker en kon niet meer behandeld worden. In Wat blijft is liefde, een mengeling van feiten en fictie, doet Koole verslag van de laatste maanden van freelance journaliste Louise (in het echt heette ze Marion Derksen.) Koole beschrijft hoe Louise zich opeens, nadat dat in een Leids ziekenhuis de diagnose is gesteld, beroofd ziet van alles waaraan zij waarde hecht. Haar werk, haar relatie, haar mooie kleren doen er ineens niet meer toe. Ze is een kankerpatiënte geworden, een van velen. Dat verdraagt ze niet. Ze neemt het heft in eigen handen. Ze neemt afscheid van Fábio, haar geliefde, en vertrekt naar Rome, waar ze zich door drie vriendinnen en een vriend laat verzorgen. Koole, omgedoopt tot Cée, is er één van. Rosita Steenbeek, hier ‘l’actristesse’ genoemd, hoort ook bij het gezelschap. In de reistas van Louise bevindt zich een bruin flesje dat ze van haar arts kreeg. Als ze het flesje leegdrinkt, is ze er, naar eigen zeggen, ‘binnen een paar uur geweest’. Het flesje biedt haar houvast, ‘meer dan wie ook’., en ze houdt het steeds onder handbereik.

Veel aandacht is er voor de vraag waarom Fábio door Louise uit Rome wordt weggehouden. Omdat ze alleen zijn liefde wil en niet zijn medelijden? Omdat hij te weinig van haar houdt? Het antwoord op deze vragen blijft uit. Dat maakt het verhaal af en toe hinderlijk schimmig. Is er nu wel of juist geen liefde in het spel? En maakt dat het afscheid nu gemakkelijker of juist moeilijker? De verwarring wordt vergroot als Fábio toch komt opdagen als Louise’s laatste dag is aangebroken.

Ik krijg de indruk dat Koole er nog steeds niet helemaal uit is wat ze precies moet voelen bij of denken over het overlijden van haar vriendin. Maar één ding is voor haar zonneklaar: het flesje is een zegen. Over haar leven heeft Louise geen zeggenschap meer, maar nog wel over de omstandigheden en het tijdstip van haar dood.