Debat over Blair

[...] Onder Tony Blair is het duffe, ouderwetse Groot-Brittannië een internationaal toonbeeld van openheid geworden. [...] Waarom laat Blair dan een bittere smaak na in Groot-Brittannië – en niet alleen in de mond van oud-socialistisch links en xenofoob rechts?

Terugblikkend is het moeilijk de gemiste kansen van Blairs eerste termijn te overdrijven. Onder een vernislaagje van visionaire retoriek had de nieuwe regering weinig notie van de manier waarop zij de openbare dienstverlening wilde verbeteren, anders dan door de ontmanteling van de succesvolle pogingen van haar voorganger om de kwaliteit te verhogen door meer concurrentie te introduceren. Op een of twee uitzonderingen na (waaronder het basisonderwijs) werd de gezondheidszorg en het onderwijs meer kwaad dan goed gedaan. Niet in staat om voor voldoende vooruitgang te zorgen, viel Blair terug op de techniek uit de oppositietijd, door het nieuws zo te presenteren dat een indruk ontstond van activiteit en progressie. Zijn populariteit bleef ongekend hoog, maar zijn gezag kalfde af en het publieke cynisme nam toe. [...]

Daarentegen zouden de geschiedenisboeken inzake Irak, de bron van zoveel ongeluk, wel eens iets vriendelijker kunnen oordelen over Blair dan zijn landgenoten momenteel doen. [...] Het zou de pleitbezorgers van de oorlog, waaronder The Economist, goed uitkomen om te kunnen beweren dat Blair ons er onder valse voorwendselen heeft laten intuinen. Maar dat is niet helemaal eerlijk. Hij kende inderdaad meer gewicht toe aan het flinterdunne bewijsmateriaal dat Saddam beschikte over massavernietigingswapens dan verstandig was. Maar er kan geen twijfel over bestaan dat hij [...] daar destijds geloof aan hechtte. Ook was het niet verkeerd om de wereld te willen verlossen van een wrede tiran. [...]

Wat het catastrofale wanbeheer van de periode daarna aangaat, had Blair op veel meer naoorlogse plannenmakerij moeten aandringen. [...]Maar de grootste fout ligt bij Bush, die weigerde te luisteren naar iemand die duidelijk meer verstand had van de Arabische wereld en van het terrorisme. Gezien die onbuigzaamheid had Blair slechts twee echte keuzes: Irak en Amerika in de steek laten, of in Irak blijven, in de hoop een deel van de schade te kunnen repareren die Groot-Brittannië had helpen veroorzaken. Per saldo heeft hij de juiste keuze gemaakt. [...]

Als Margaret Thatcher, in veel zwaardere tijden, het land heeft gegeven wat het nodig had, dan kan Blair op z’n minst claimen het te hebben gegeven wat het wilde. Het is onwaarschijnlijk dat hij ooit zal worden herinnerd als de grote premier die hij had kunnen zijn. Maar het is bijna zeker dat Blair de geschiedenis zal ingaan als een betere premier dan menigeen hem vandaag de dag vindt.

(Commentaar uit The Economist)

De afscheidstoespraak van Blair, en zijn beroemde gesprek met Bush over de toestand in de wereld, zijn na te lezen via nrc.nl/wereld