‘Afghanistan is nog lang niet stabiel’

Zuid-Afghanistan blijft dit jaar het toneel van zware gevechten tussen westerse troepen en de Talibaan. Die verwachting uit de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) in zijn jaarverslag over 2006.

In het verslag, twee weken geleden intern gepubliceerd en nu uitgelekt, gaat de dienst ervan uit „dat 2007 in het teken staat van uitgebreid verzet van de Talibaan”. Ondanks de NAVO-stabilisatiemacht ISAF in het zuiden hebben de fundamentalistische opstandelingen het afgelopen jaar een „veerkrachtige en vasthoudende” strijd gevoerd. De Talibaan kunnen daarbij volgens de dienst rekenen op steun van een groot deel van de bevolking. Bovendien kunnen de Talibaan nog steeds te gemakkelijk de grens met Pakistan oversteken.

Volgens de MIVD is het doel van ISAF, de stabilisatie van Afghanistan, nog lang niet bereikt. Het „gemêleerde beeld van succes en tegenslag” zal ook dit jaar zichtbaar zijn, verwacht de inlichtingendienst. Dat betekent dat de Talibaan het gevecht blijven aangaan met Afghaanse regeringstroepen en politie, maar een confrontatie met de militair superieure ISAF- en coalitietroepen uit de weg gaan. Wel hebben de Talibaan door hinderlagen en aanslagen met ‘bermbommen’ de westerse troepen afgelopen jaar ernstige verliezen kunnen toebrengen. Het aantal aanvallen met die bommen nam fors toe. Hetzelfde geldt voor zelfmoordaanslagen: van 27 in 2005 naar 139 vorig jaar.

Vestiging van het gezag van de regering-Karzai in Zuid-Afghanistan verloopt moeizaam, aldus de militaire inlichtingendienst. Veel overheidsstructuren, zoals leger en politie, „verkeren nog in de opbouwfase” of zijn „gevoelig voor corruptie”. Daardoor heeft ISAF meer veiligheidstaken moeten uitvoeren dan voorzien.

De MIVD maakt zich ook zorgen over de vernietiging van papavervelden zonder economisch alternatief voor de bevolking. „De Talibaan hebben duidelijk ingespeeld op de onvrede onder de getroffen papaverboeren om steun te winnen voor hun zaak.”

Deze zomer beslist het kabinet of de missie in Afghanistan wordt verlengd. Officieel loopt deze af in augustus 2008. Minister Van Middelkoop (Defensie, ChristenUnie) zei onlangs dat de internationale druk om te blijven toeneemt. Andere landen tonen weinig animo om de Nederlandse missie over te nemen.

Oud-minister van Defensie Joris Voorhoeve bekritiseerde deze week in Vrij Nederland de afwachtende houding van Nederland. Voorhoeve vreest voor een „missie zonder einde” als Nederland niet hard onderhandelt over tijdige aflossing. „Als andere landen hun verantwoordelijkheid niet nemen, komt Nederland in Uruzgan in de klem, net als indertijd in Bosnië.” Ook toen waren er grote problemen met de opvolging.

Rectificatie / Gerectificeerd

In het artikel ‘Afghanistan is nog lang niet stabiel’ (11 mei, pagina 1) staat dat het jaarverslag van de MIVD is gelekt. Het is al enige tijd beschikbaar via internet.