Verzet tegen Mai Spijkers Spijkers praat over overname Prometheus

Binnen het kranten- en boekenconcern NDC/VBK is verzet tegen de voorgenomen fusie met PCM zolang Prometheus-directeur Mai Spijkers daar werkt.

Dat zeggen bronnen binnen het bedrijf. Een bron bij de uitgeverij VBK acht het „uitgesloten” dat een fusie doorgaat zolang Spijkers bij uitgever PCM een prominente rol vervult. De afgelopen jaren heeft het boekenonderdeel VBK (Veen, Bosch en Keuning) onderdak geboden aan uitgevers en redacteuren die bij PCM in conflict waren geraakt met Spijkers. Onder hen Adriaan van Dis, Nelleke Noordervliet en Herman Koch.

Spijkers was van 1999 tot 2004 directeur algemene boeken bij PCM, onder meer uitgever van NRC Handelsblad en de Volkskrant. Zijn optreden werd als autoritair ervaren. Hij botste onder meer met Meulenhoff-redacteur Tilly Hermans, die in 2001 met twintig auteurs vertrok en bij concurrent VBK de uitgeverij Augustus begon. Formeel hebben schrijvers en uitgevers geen stem in het concern. Maar schrijvers hebben hun macht getoond door op te stappen als hun behandeling hun niet bevalt. Uitgeverijen hebben geen middelen om auteurs te dwingen te blijven.

Spijkers is verbaasd over de ophef. „Er is geen probleem als uitgeverijen zoals beloofd na de fusie hun zelfstandigheid behouden.”

[Vervolg Spijkers: pagina 13]

Spijkers praat over overname Prometheus

PCM-topman Bert Groenewegen is verrast over het verzet bij VBK tegen de persoon van Spijkers. „In onze onderhandelingen met de Noordelijke Dagblad Combinatie is dit onderwerp nog niet aan de orde geweest.”

Volgens meerdere bronnen onderhandelt Spijkers met PCM over de verzelfstandiging van de uitgeverij waar hij directeur van is, Prometheus/ Bert Bakker. Daar geeft Spijkers geen commentaar op.

Geruchten over een buy out door Spijkers doen al jaren de ronde. De fusieplannen van kranten- en boekenuitgevers NDC/VBK en PCM brengen de eventuele buy out door Spijkers in een stroomversnelling.

Eind 2004 ketste de overname van VBK door PCM af nadat een groot aantal auteurs, had gedreigd onmiddellijk op te stappen, omdat ze niet terug wilden naar PCM. VBK fuseerde vervolgens met de Noordelijke Dagblad Combinatie. Vorige maand maakten PCM en NDC/VBK het voornemen bekend te fuseren. Men hoopt na de zomer overeenstemming bereikt te hebben. Voor de boekentak betekent dat een samengaan van 15 algemene uitgeverijen.

Bert de Groot, directeur van de VBK-uitgeverijen, wil niets zeggen over de fusie-onderhandelingen – ook niet of de positie van Mai Spijkers daar deel van uitmaakt. „De besprekingen zijn nog amper begonnen, over de inhoud kan ik nog niets zeggen.”

De Groot is zich er wel bewust van dat de voorgenomen fusie gevoelig ligt in zijn bedrijf. „We hebben geleerd dat we rekening moeten houden met de opvattingen van onze uitgevers en schrijvers.”

Schrijver René Appel, voorzitter van de vereniging van letterkundigen waarschuwde twee weken geleden in deze krant voor de gevolgen van schaalvergroting. Hij pleitte voor meer zeggenschap voor schrijvers. Zijn stuk was ook ondertekend door VBK-auteurs als Adriaan van Dis, Renate Dorrestein en Nelleke Noordervliet, maar ook schrijvers die worden uitgegeven door Prometheus: Marjolijn Februari en Naema Tahir.

Bert de Groot heeft alle VBK-auteurs inmiddels een brief gestuurd om ze gerust te stellen. Daarin verklaart hij dat de filosofie van „zelfstandig ondernemerschap” van de bedrijfsonderdelen ook na de fusie gehandhaafd blijft. PCM-auteurs ontvingen een vergelijkbaar schrijven van hun uitgever.

René Appel hecht niet veel waarde aan de brieven. „Er staat niets concreets in. Wij vrezen nog steeds dat de onafhankelijkheid van de uitgeverijen zal worden aangetast na een fusie.” Appel stapte vorig jaar over van Prometheus (PCM) naar Anthos (VBK). „Er heerst ook nogal wat vrees voor PCM,” zegt hij. „De boekendivisie is afgelopen jaren slecht geleid en belangrijke auteurs lopen weg.”

Bij een fusie van PCM en VBK zou een conglomeraat ontstaan van vijftien, die ongeveer de helft van de markt van algemene boeken in handen hebben. VBK-directeur De Groot sluit niet uit dat een aantal van die uitgeverijen van de hand wordt gedaan. Een fusie kan ertoe leiden dat al die uitgeverijen vooral elkaar gaan beconcurreren en dat de ondernemingszin wordt gefnuikt, denkt hij.