Oost-Europa houdt wél van Songfestival

De halve finale van het Songfestival was voor Nederland de laatste twee jaar het maximaal haalbare.

Enthousiasme voor het festival ontbreekt dan ook.

De kans dat Edsilia Rombley (28) zaterdag namens Nederland in de finale van het Eurovisie Songfestival staat, is één op drie. In de halve finale, die zich vanavond voltrekt in de Hartwall Areena in Helsinki, worden 28 nummers uit 28 landen gezongen. Daarvan kunnen er slechts tien naar de finale. De laatste twee jaren kwamen de Nederlandse deelnemers (Glennis Grace in 2005 en het meidentrio Treble in 2006) niet verder dan die halve finale. Het is alweer drie jaar geleden dat we echt mee mochten doen, maar ook toen met weinig succes: op het scorebord bungelde het fris ogende jongensduo Re-union in de alleronderste regionen.

De 52ste editie van het Eurovisie Songfestival is in Helsinki beland, omdat de Finse rockgroep Lordi – gehuld in huiveringwekkend bedoelde maskers en sf-pakken uit de feestartikelenwinkel – vorig jaar het festival won met het stampende Hardrock Hallelujah. Zelf behoeft Finland daarom de vernederende afvalrace van de halve finale dit jaar niet te ondergaan. De gespierde Finse zangeres Hanna Pakarinen mag rechtstreeks dóór naar de finale. Net als diverse andere landen die in vorige jaren hoog scoorden. Plus het vaste viertal Duitsland, Frankrijk, Spanje en Groot-Brittannië die elk jaar verzekerd zijn van een finaleplaats, hoe pover ook hun score de laatste jaren is geweest. Zij hebben voorrang, omdat ze nu eenmaal de belangrijkste sponsors van de Eurovisie-organisatie zijn. Menig criticus heeft al geconstateerd dat het systeem dus eigenlijk corrupt is: wie betaalt, gaat naar de finale. Dat voorrecht is Nederland – dat in 1956 een van de zeven oprichters van het Songfestival was – niet beschoren.

Van veel enthousiasme voor het evenement is hier dan ook geen sprake meer. Weliswaar trok de finale vorig jaar 1,3 miljoen kijkers, maar dat is nauwelijks meer dan een gemiddelde aflevering van Goede tijden slechte tijden (en net iets minder dan Mooi! Weer de Leeuw). En in het jaar van Re-union keken er nog twee keer zo veel. Zelfs de vurigste Songfestival-dweper wordt langzaam maar zeker wat mismoedig van de Oost-Europese blokvorming, waardoor die landen elkaar voortdurend de bal lijken toe te spelen. Het worden er bovendien steeds méér. Ook dit jaar telt het festival weer vier nieuwkomers: Georgië, Montenegro, Servië en Tsjechië. Allemaal gestimuleerd door een levendig nationalisme, dat veel stemmen uit de eigen regio oplevert. Zo nationalistisch zijn de westerse landen nooit geweest. Nederland heeft nimmer Duitsland of België bevoordeeld omdat het buurlanden zijn.

Het gevolg is dat de westerse belangstelling onmiskenbaar tanende is. Traditionele deelnemers als Italië en Luxemburg doen al geruime tijd niet meer mee. Monaco viel dit jaar eveneens af. Voorts is het een veeg teken dat de finale-uitzending in Frankrijk van het eerste publieke tv-net is verschoven naar een veel kleinere zender. Terwijl de NOS vorig jaar al liet weten van het festival af te willen. Alleen door een coalitie met de VARA (op aandringen van Eurovisie-fanaat Paul de Leeuw) kon het evenement dit jaar nog worden gered. De vraag is hoe het volgend jaar zal gaan.

Van een nationale finale was dit jaar eigenlijk niet eens meer sprake. In een extra aflevering van Mooi! Weer de Leeuw, in februari, zong Edsilia Rombley een paar liedjes. Daarna verkondigde de zangeres zelf – zonder tussenkomst van meekiezende kijkers of een stemmende jury – welk nummer ze in Helsinki wilde zingen. Het stond, o toeval, óók op de cd die ze een paar dagen later uitbracht en was gecomponeerd door haar echtgenoot Tjeerd Oosterhuis. In de weken daarna besloot ze trouwens Nooit meer zonder jou straks in het Engels te zingen. Het heet nu On top of the world. De bookmakers zien er vooralsnog weinig brood in. Zij gokken dat Edsilia Rombley, die vanavond optreedt in een oranje jurk met gouden glitters, de finale niet zal halen. Maar wie weet: volgens de eerste berichten uit Helsinki gaat ze niet alleen haar lied en haar zangtalent in de strijd gooien, maar ook haar achterwerk.

De halve finale van het Eurovisie Songfestival is van 21.00-23.45u. te zien op Nederland 1.