Hardnekkig dichtgeslibd

Farmabedrijven worstelen met het verlagen van cholesterol. Een doorbraak is er nog niet. Alleen gezond eten helpt echt.

Een hoog HDL-gehalte geeft een lage kans op hart- en vaatziekten. Maar bij LDL is het andersom. Een hoog LDL-gehalte verhoogt de kans op een vroege hartdood. HDL heet daarom het ‘goede cholesterol’ – LDL, dat is ‘slecht cholesterol’.

Maar in werkelijkheid zijn HDL en LDL de microscopische bolletjes waarin de cholesterolmoleculen in het bloed worden vervoerd. Naar plaatsen waar het nodig is. Dat doet LDL. Bij een royaal aanbod staat LDL onderweg ook wat af aan afzettingen in de bloedvaten, waardoor vaatziekten en hartinfarcten ontstaan. HDL transporteert het cholesterol vanaf plaatsen waar het overbodig is naar de lever, waar het via de gal het lichaam kan verlaten. HDL pikt wellicht ook wel wat op uit verziekte vaten.

Wat ligt er meer voor de hand dan het HDL te verhogen door het met een infuus in het bloed te laten stromen?

Canadese onderzoekers deden het vier weken lang, eenmaal per week bij 123 mensen met slechte bloedvaten. Zestig andere mensen met even slechte vaten kregen een infuus dat er net zo uit zag, maar dat alleen fysiologisch zout bevatte. Dat was de nepbehandeling om het effect van het HDL-infuus te kunnen meten. Vooraf en na vier weken keken de onderzoekers in een geselecteerd stukje dichtslibbende slagader of die wat ‘schoner’ was geworden.

Maar het kunstmatige HDL, een patentproduct van het bedrijf CSL Behring, deed niet meer dan wat het placebo deed. Teleurstellend resultaat, op 18 april beschreven in het Journal of the American Medical Association. Het verschil met de placebobehandeling is niet statistisch significant. CSL Behring slaagde er toch in een tamelijk juichend persbericht over het onderzoek te verspreiden.

De pogingen om het cholesterolgehalte te veranderen lijken hun grens voorlopig te hebben bereikt. Voor LDL-verlaging zijn er de cholesterolverlagers. Onomstotelijk de beste pillen in die categorie zijn de statinen. Sterkere statinen zijn ontwikkeld, maar bleken ook meer bijwerkingen te hebben. Ze zijn van de markt gehaald, of zijn blijven steken in de ontwikkelingsfase.

De hoop was daarna gevestigd op HDL-verhogende medicijnen. Maar de afgelopen maanden zagen de medische en financiële werelden hoe producent Pfizer faalde met zijn torcetrapib. Het verdween op het allerlaatste moment uit de pijplijn. Een dure strop.

Als het dan met medicijnen niet lukt, waarom dan niet gewoon het echte HDL-bolletje nagemaakt en ingespoten? Het is gebeurd en ook dat werkt dus niet. Rest ons niets anders dan gezond leven en eten.

Wim Köhler