Europa levert 3.000 euro op

Door Europese integratie hebben Nederlanders meer te besteden, wijst onderzoek uit.

Maar een echte vrije markt is er nog niet in Europa.

De Nederlander heeft gemiddeld 3.000 euro per jaar meer te besteden als gevolg van de Europese integratie. Europeanen verdienen ongeveer 10 procent meer dan zonder de Europese Unie (EU) het geval zou zijn geweest.

Deze conclusies uit het rapport ‘Marktplaats Europa’ van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en het Centraal Planbureau (CPB) werden gisteren in Den Haag aan staatssecretaris Frans Timmermans voor Europese Zaken (PvdA) overhandigd. De beide onderzoeksbureaus hadden het rapport over vijftig jaar publieke opinie en marktintegratie in de Europese Unie speciaal voor 9 mei, de Dag van Europa, gemaakt.

Op 9 mei 1950 hield de Franse minister Robert Schuman van Buitenlandse Zaken immers een baanbrekende toespraak over Europese samenwerking, die uiteindelijk leidde tot wat nu de Europese Unie is. Als gevolg van het opheffen van allerlei obstakels zoals douane- en invoertarieven, is de handel binnen de Europese Unie de afgelopen vijftig jaar royaal verdubbeld, blijkt uit het rapport.

„Het laaghangend fruit hebben we geplukt”, zei Albert van der Horst, onderzoeker bij het Centraal Planbureau. Elke keer als er nieuwe landen tot de Europese Unie toetraden, steeg de handel met 5 tot 10 procent. „Maar de interne markt is niet af”, waarschuwde hij.

Het binnenhalen van het „hooghangend fruit” is moeilijker. Hij wees op allerlei indirecte belemmeringen die voltooiing van de interne markt in de weg staan. Zo heeft ieder Europees land zijn eigen belastingen, diploma’s en milieu-eisen, wat voor bedrijven veel administratieve lasten met zich meebrengt. „Als er in Europa een werkelijk vrije markt voor diensten zou ontstaan, levert dit zeker nog eens een half procent economische groei extra op.” Dat zijn naar schatting 600.000 banen, berekende het Deens bureau Copenhagen Economics.

Timmermans was ingenomen met het rapport en haalde de vroegere Shell-topman Cor Herkströter aan. Diens houding tegenover de werkvloer was aanvankelijk ‘Trust me’. Maar aan het eind van Herkströters termijn zei de werkvloer tegen hem ‘Show me!’ Die omslag heeft ook in de de politiek plaatsgevonden, zei Timmermans. Met de 3.000 euro extra voor modaal kan de staatssecretaris nu iets concreets laten zien.

Opmerkelijk is dat de steun van de Nederlanders voor de Europese integratie de afgelopen vijftig jaar onverminderd hoog is geweest, blijkt uit het onderzoek naar vijftig jaar publieke opinie. Alleen Luxemburg en Ierland zijn nog enthousiaster. Eind 2006 vond 72 procent van de Nederlanders het lidmaatschap van de Europese Unie een „goede zaak”. Na de afwijzing van de Europese Grondwet in 2005 daalde de steun voor de EU licht.

„Europa kreeg bij het referendum een slecht cijfer als gevolg van een aantal negatieve maatschappelijke ontwikkelingen”, zei Paul Schnabel, directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Hij wees op de onzekere politieke situatie, de economische recessie, maar ook op de tweeslachtige houding van het kabinet omtrent de Europese Grondwet. „Naarmate deze discussie wegebt, blijkt het vertrouwen van de bevolking in de EU weer te herstellen”.

Inmiddels, zo is de onderzoekers gebleken, zijn de Nederlanders minder krampachtig, mede onder invloed van de aantrekkende economie. En tevreden mensen denken ook positiever over Europa, zei onderzoeker Paul Dekker. Op dit moment zou er „meer politieke ruimte” moeten zijn voor een hernieuwd Europadebat. Een „open debat”, hoopt Timmermans. „Dat is de komende maanden, jaren, hard nodig om uit de Europese impasse te komen.”