Test: zeven vragen over mobiel internet

Sinds het voorjaar van 2007 is mobiel internet bijna overal in Nederland beschikbaar. NRC testte de data-paketten van vier providers die UMTS en HSDPA op hun netwerken bieden en beantwoordt zeven praktische vragen. 1 Wat is er nodig om snel mobiel te internetten? Een data-abonnement van een van de providers en een 3G-modem dat verbinding

dekking.jpgSinds het voorjaar van 2007 is mobiel internet bijna overal in Nederland beschikbaar. NRC testte de data-paketten van vier providers die UMTS en HSDPA op hun netwerken bieden en beantwoordt zeven praktische vragen.More...

1 Wat is er nodig om snel mobiel te internetten?
Een data-abonnement van een van de providers en een 3G-modem dat verbinding maakt met het UMTS (Universal Mobile Telephone System) of HSDPA-netwerk. HSDPA (High Speed Data Packet Access) is een versnelde variant van UMTS.
Er zijn verschillende modems: een insteekkaart voor je laptop (pcmcia of de smallere expresscard), maar het kan ook met een usb-dongle. Die laatste werkt het makkelijkst. Je kunt ook een HSDPA-telefoon via bluetooth als modem van je laptop gebruiken. Volgens sommigen werkt dat langzamer dan via een insteekkaart. De meeste insteekkaarten krijg je gratis als je een jaar- of tweejaarlijks abonnement neemt. Anders ben je zo’n 250 euro kwijt.

2 Waar werkt mobiel internet?
Wat betreft HSDPA zijn de dekkingsgebieden van KPN en Vodafone het meest uitgebreid, dat van T-Mobile snel sinds dat netwerk een jaar geleden begon met de introductie in 75 steden.

Telfort gebruikt nog een oudere netwerkstandaard, EDGE. Dat is iets trager dan UMTS maar heeft landelijke dekking. Nu Telfort door KPN is overgenomen moet de Telfort-klanten vermoedelijk overstappen op UMTS/HSDPA. Er is wel groot verschil in gebruik binnen- en buitenshuis. Tijdens de test blijkt ook midden in de Randstad af en toe de verbinding weg te vallen. Het mag dan mobiel breedband heten; zo stabiel als een adsl- of kabelverbinding is het niet; zeker niet als je in de auto of de trein zit te werken.

3 Hoe snel is het?
Snelheden zijn allemaal gebaseerd op theoretische mogelijkheden. In de praktijk is de snelheid bij HSDPA net genoeg om streaming video van uitzendinggemist.nl te kijken. Bij UMTS is dat amper haalbaar. De twee providers die mobiele televisie aanbieden via UMTS en HSDPA zijn een stuk terughoudender in hun videosignaal: onder meer Nederland 1, 2 en 3 zijn te zien met een bandbreedte van 112 Kbit/seconde (Orange). Bij Vodafone is de videostream niet veel ‘breder’, ook al is het netwerk sneller .
Bij een willekeurige test op speedtest.nl ligt de gemiddelde snelheid van HSDPA op 500 à 600 kbit/seconde. Andere tests halen tot 800 Kbit/seconde, maar in ieder geval nooit de maximale snelheid van 1,8 Mbit van HSDPA. De onderlinge snelheidsverschillen zijn verwaarloosbaar
Het verschil tussen UMTS en HSDPA zit ‘ m echter niet alleen in snelheid. Netwerkintensieve toepassingen, bijvoorbeeld zakelijke software via VPN (virtual private network), draaien een stuk stabieler onder HSDPA. Om webpagina’s sneller te laden werken de providers met automatische compressie van afbeeldingen op sites. Dit is ook uit te schakelen.
4 Hoeveel kost het?
Wie af en toe online gaat kan het beste een beperkt abonnement nemen (1 of 2 GB down- en uploaden). Orange heeft een kleinschalig abonnement voor 300 MB per maand. Onbeperkt surfen en mailen (flat fee) in Nederland kost bij T-Mobile 32,50 (tot 384 Kbit/seconde) of 59 euro op de volle HSDPA-snelheid. Bij KPN betaal je voor onbeperkt verkeer 79,95 per maand, bij Vodafone 77,50 euro (met een ‘fair use’-beperking van 2,5 GB dataverkeer). De tarieven veranderen vaak, kijk hier voor actuele ontwikkelingen.

5 Hoeveel gegevens verbruik ik?
De vraag hoeveel MB’s je daadwerkelijk verstookt is vooral van belang in het buitenland, waar je zelfs als flat free-klant voor enorme telefoonrekeningen kunt komen te staan. Orange rekent bijvoorbeeld 15 euro per MB voor gebruik over de grens, T-Mobile vaak 9 euro. Bij KPN en Vodafone kun je met een iets hoger abonnement weliswaar korting krijgen op de buitenlandse MB’s, maar reken nog wel op 2 tot 3 MB per euro op de voordeelnetwerken. Buiten de voordeelnetwerken lopen de prijzen ook bij hen snel op tot 10 MB per euro, of in exotische landen tot 30 euro per MB. Opvallend verschil: mobiel tv kijken kost bij Orange en Vodafone allebei 7,50 euro per maand. Orange vraagt voor tv kijken op je gsm in buitenland 12,50 euro per 10 minuten. Vodafone brengt voor tv kijken over de grens geen extra kosten in rekening.

  • Upload- en download: providers tellen bij het dataverkeer zowel up- als downloadverkeer mee. Wie grote mails verstuurt, zal dat in de rekening merken.
  • Mailen: is sterk afhankelijk of je mailt via Outlook of Thunderbird (200 mails per MB) of als webmail. Met Hotmail, Gmail of Yahoo-mail heb je 20 mails per MB.
  • Internetten: een uurtje surfen kost minstens 4 à 5 MB per uur. KPN rekent 3 tot 4 MB per uur.
  • VoIP of telefoneren via het web (b.v. Skype): tot 50 MB per uur
  • Youtube kijken: 100-150 MB per uur

NB: net onbeperkte netwerkverkeer tot je beschikking kan internetbellen via de mobiele telefoon voordeliger zijn (niet als je per MB betaalt!). Boze tongen beweren dat een grote provider als Vodafone VoIP-poorten blokkeert om te voorkomen dat klanten ‘gratis’ bellen met smartphones waarop een Voice over IP-applicatie draait.

6 Kan ik makkelijk van provider of sim-kaart wisselen?
Wisselen van provider kan voordeliger zijn als je bijvoorbeeld vaak in het buitenland werkt. Het is mogelijk om de datasim van de ene provider in de ontvanger van een concurrent te stoppen, maar in de praktijk is veel hardware voorzien van een simlock, net zoals dat ook bij veel gsm’s het geval is. De meegeleverde software is ook niet uitwisselbaar. Er zijn wel universele applicaties die modems van verschillende providers aan kunnen sturen, zoals Launch2net van het Duitse bedrijf Novamedia.de (alleen Mac OSX). Het is overigens niet altijd voordeliger om spraak en data-abonnement bij dezelfde provider af te sluiten.

7 Werkt mobiel internet op elke computer?
De pakketten zijn getest op laptops met Windows XP, Windows Vista en Mac OS X. Voor Vista zijn al (bêta-) drivers beschikbaar, maar dat werkt nog in lang niet alle gevallen. Met name de drivers voor de insteekkaarten zijn niet altijd al Vista-compatible. Het meest gebruiksvriendelijk modem is de usb-modem. Daarvoor heb je helemaal geen software of installatietijd voor nodig. Bij die van KPN hoefde Windows XP niet eens herstart te worden.
De meegeleverde software van de providers is soms wat aan de logge kant. Het is handig dat er datatellers op zitten, zodat je in het buitenland niet voor vervelende (lees: prijzige) verrassingen gesteld wordt.

Kijk hier voor nog meer (toekomstige) toepassingen van mobiel internet