‘China, Rusland schenden wapenembargo Soedan’

China en Rusland leveren wapens aan Soedan die door de Arabische Janjaweedmilitie worden gebruikt in haar oorlog tegen Afrikaanse rebellen in de westelijke regio Darfur. Dat meldt Amnesty International in een gisteren uitgebracht rapport. Daarmee schenden China en Rusland het wapenembargo van de Verenigde Naties, aldus Amnesty.

In het rapport staan foto’s van wat volgens Amnesty Russische gevechtshelikopters en Chinese gevechtsvliegtuigen zijn in het Darfurese Nyala eerder dit jaar. Het rapport laat ook foto’s zien van een in Rusland gebouwd wit militair vliegtuig met het registratienummer ST-ZZZ. Volgens het rapport zijn er „drie vliegtuigen met dit registratienummer” en worden ze „hoogstwaarschijnlijk” gebruikt bij bombardementen.

Het rapport van Amnesty bevestigt daarmee een VN-onderzoek, dat vorige maand uitlekte naar The New York Times, en dat stelt dat Soedan vliegtuigen wit verft zodat ze op VN-toestellen lijken – een praktijk die volgens het internationale oorlogsrecht is verboden. Soedan zegt dat het alleen witte helikopters bezit.

Zowel Rusland als China ontkennen dat ze wapens aan Soedan leveren die gebruikt worden voor de strijd in Darfur. China zegt dat zijn wapenexport naar Soedan legaal, beperkt en kleinschalig is. Rusland ontkent eveneens het schenden van het wapenembargo. De Soedanese VN-ambassadeur noemt het rapport ongefundeerd.

De VN-Veiligheidsraad heeft in maart 2005 een resolutie aangenomen die het verbiedt om wapens te leveren aan alle partijen in het conflict in de West-Soedanese regio Darfur. Volgens de VN zijn in Darfur sinds 2003 meer dan 200.000 mensen gedood in de gevechten tussen Afrikaanse rebellen en Arabische Janjaweedmilities die gelieerd zijn aan de Soedanese regering.

Amnesty zegt dat Moskou en Peking zich ervan bewust zijn dat de wapens die ze naar Soedan exporteren eventueel in Darfur worden gebruikt. Het rapport citeert cijfers uit 2005 die laten zien dat China voor 24 miljoen dollar en Rusland voor 21 miljoen dollar aan militair materiaal heeft geëxporteerd naar Soedan. De mensenrechtenorganisatie noemt het „verbijsterend” dat twee permanente leden van de Veiligheidsraad „een voortdurende stroom wapens naar partijen in Soedan toestaan” en roept de Veiligheidsraad op het embargo aan te scherpen. (AP, BBC)