‘Zie het als signaal: wij gedogen niets’

Kleine zaken ontsnappen niet aan de aandacht van toezichthouder NMa, bewijst het recente verbod op minimumtarieven voor vertalers. Kalbfleisch: „Dit is in strijd met de wet en dus mag het niet”.

Na het opleggen van 300 miljoen euro aan boetes voor frauderende bouwondernemingen krijgt de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) meer tijd voor andere zaken. In 2006 heeft de toezichthouder tientallen onderzoeken gedaan en uiteindelijk vijf boetes opgelegd buiten de bouwsector.

Dit leverde ook tegenvallers op: zo zijn opgelegde boetes voor telecombedrijven afgelopen zomer door de rechter vernietigd. Zij zouden prijsafspraken hebben gemaakt, maar de rechter achtte dat niet voor alle betrokken bedrijven bewezen. NMa-Directeur Pieter Kalbfleisch over de in 2006 geboekte resultaten.

In 2005 én nu ook in 2006 draaiden rechters beslissingen van de NMa terug. Kunt u niet op tegen de advocaten van grote ondernemingen?

„Soms kunnen we zaken niet voldoende hard maken, en dat vinden we natuurlijk heel vervelend. Overigens betekent dat soms ook een lagere boete, niet altijd geen boete. Maar dit zijn wel geweldige leermomenten voor ons. We moeten ons aanpassen om dit soort tegenvallers in de toekomst te voorkomen. Ik heb hiervoor een ‘beroepencentrum’ in het leven geroepen dat druk doende is om de gerechtelijke uitspraken te vertalen naar veranderingen in onze werkwijze.”

In de praktijk keurt de NMa bijna alle fusievoorstellen goed, is deze controle vooral een formaliteit?

„Vergeet het preventieve effect niet. Fusies die geen kans maken, komen onze kant niet op. We hebben dit laten onderzoeken. Het blijkt dat één op de vijf fusieplannen wordt aangepast of helemaal wordt afgeblazen, omdat bedrijven verwachten dat we de fusie niet zullen goedkeuren.”

Minimumtarieven voor vertaalwerk zijn niet langer toegestaan, zo besliste u eind vorig jaar. Dit zou ‘eerlijke concurrentie’ in de weg staan. Vertalers van buitenlandse literatuur komen bij een tariefdaling in de knel, dat is toch in niemands belang?

„We hebben voor deze zaak een enorme emmer koud water over ons heen gekregen, en dan druk ik het zacht uit. Maar het ligt anders dan het in de publiciteit is gekomen. De Vereniging van Schrijvers en Vertalers (VSV) en het Nederlands Uitgeversverbond (NUV) zijn zelf naar ons toegekomen om informele goedkeuring te krijgen voor de minimum vertaaltarieven. Wij hebben niet het initiatief genomen tot een onderzoek. Beide vereniging hebben zelf besloten om de minimumtarieven per 1 mei te laten vervallen.”

Is dit volgens u een zaak waar de NMa haar schaarse capaciteit aan moet besteden?

„Dit zijn ‘hardcore’ prijsafspraken. Wij gedogen niets. Dit toestaan zou een precedentwerking hebben. Zie deze beslissing als ons signaal: dames en heren, dit is in strijd met de mededingingswet en dus mag het niet. We hebben geen uitputtend onderzoek gedaan naar de gevolgen van de minimumtarieven, maar het gaat zeer waarschijnlijk om een merkbare beperking van de concurrentie. Dat kunnen we niet toestaan. Daarom is er een gerede kans dat we een formeel onderzoek naar deze zaak starten.”

De NMa telt nu een kleine 400 ambtenaren. Kan het ook met minder?

„Als het kan, dan doen we het met minder middelen. Hierover ben ik nog in overleg met de minister van Economische Zaken. Nu ligt het nog open: 0 tot 20 procent van de medewerkers gaat er uit.”