Oud-toponderhandelaar

Martin McGuinness, kopstuk van de IRA, treedt aan als plaatsvervangend eerste minister van Noord-Ierland. Ook hij maakte een transformatie door.

Met zijn installatie als plaatsvervangend eerste minister van Noord-Ierland voltooit Martin McGuinness (56) al net zo’n opmerkelijke politieke transformatie als Ian Paisley, de man die hij voortaan secondeert. Net als de protestant Paisley heeft de katholiek McGuinness een lang verleden achter zich waarin hij zich volstrekt onverzoenlijk betoonde tegenover zijn politieke opponenten. In tegenstelling tot Paisley is de voormalige toponderhandelaar van Sinn Féin, de politieke vleugel van de IRA, zelfs veroordeeld wegens betrokkenheid bij de gewelddadigheden in Noord-Ierland. Vanaf vandaag is deze McGuinness medeverantwoordelijkheid voor de parlementaire politiek in Noord-Ierland.

James Martin Pacelli McGuinness, geboren in Derry in 1950, verruilde eind jaren zestig zijn baantje in een slagerij voor de gewapende strijd tegen wat hij zag als de Britse bezetting van Noord-Ierland. McGuinness sloot zich aan bij de katholieke burgerrechtenbeweging en hij trad toe tot Sinn Féin. Hij werd ook actief voor de IRA, hetgeen hij overigens pas in 2001 definitief erkende.

McGuinness klom in rap tempo op binnen de IRA. Hij was de op een na hoogste IRA-leider in Derry op ‘bloody sunday’, de beruchte zondag in januari 1972 waarop Britse paramilitairen 14 demonstranten doodschoten tijdens een protestmars.

In 1973 werd McGuinness in Ierland tot zes maanden cel veroordeeld wegens het bezit van ruim 100 kilo explosieven. Zijn gewelddadige reputatie leverde hem binnen de loyalistische DUP van Ian Paisley de bijnaam op van „IRA-godfather aller godfathers”.

McGuinness’ transformatie kreeg voor het eerst gestalte in 1982, toen hij zitting nam in het Noord-Ierse parlement, dat overigens een kort leven beschoren was. Tussen 1990 en 1993 voerde McGuinness namens Sinn Féin in het geheim vredesbesprekingen met de regering in Londen. Zijn voornaamste rol zou vijf jaar later komen, in 1998.

McGuinness was toponderhandelaar van Sinn Féin bij de totstandkoming van de Goede Vrijdag-akkoorden, de bestuurlijke blauwdruk voor het zelfbestuur dat vandaag zijn beslag heeft gekregen. McGuinness, vader van vier kinderen, trad daarbij op aan de zijde van Gerry Adams, de voorzitter van Sinn Féin en naar buiten toe het gezicht van katholiek Noord-Ierland. Een rol die McGuinness naar verwachting vanaf nu nadrukkelijker dan voorheen zal gaan spelen.