In een Londense wachtkamer rond 1900

Floortje Zwigtman: Tegenspel. De Fontein, 492 blz. € 19,95

**---

Op bladzijde 250 van Tegenspel, de nieuwe jeugdroman van Floortje Zwigtman, prevelt hoofdpersoon Adrian Mayfield: „Kwade dagen.” De schrijver Oscar Wilde heeft dan net de beruchte rechtszaak tegen de vader van zijn geliefde Bosie aangekondigd – de rechtszaak die zijn ondergang zou worden. We zijn dan halverwege en de vuistdikke roman is eindelijk echt begonnen. Tot dat moment heeft de lezer langdurig rondgedwaald in het historische en schilderachtige decor van Londen rond 1900. Even doelloos als Adrian Mayfield, die tobt met zijn preutse minnaar en met schaduwen uit zijn verleden. De lezer zit 29 hoofdstukken lang in een wachtkamer, die ruimschoots de gelegenheid biedt om na te denken over het schrijverschap van Floortje Zwigtman.

Zwigtman kreeg vorig jaar de Gouden Zoen en de Gouden Uil voor Schijnbewegingen, het eerste deel van een trilogie waarin Tegenspel het tweede deel vormt. Dat was een terechte beloning voor de reikwijdte van deze neo-Victoriaanse roman, waarin Zwigtman de cause célèbre rond Wilde vol flair inkleurde met zaken als homoseksualiteit, politiek gekonkel en afpersingspraktijken. Al vond ik de hoofdpersoon en de stijl te vlak om het ambitieuze boek helemaal te kunnen dragen.

Ook in Tegenspel heeft Zwigtman waar gebeurde en verzonnen geschiedenissen vakkundig in een roman gegoten. Opnieuw woedt er een strijd tussen goed en kwaad, in dit geval tussen de hofhouding rond Wilde en het politieke establishment. Zwigtman belicht uitgebreid Mayfields persoonlijke wedervaren, van zijn verliefdheid en geilheid tot aan een psychiater die hem van zijn homoseksuele geaardheid wil genezen. Maar Mayfield komt desondanks niet tot leven. Zwigtman lijkt bij het schrijven meer aan het historische decor te hebben gedacht dan aan het boetseren van haar personage.

Dat wreekt zich vooral in de eerste helft van Tegenspel, dat niet meer dan een voorspel is. In de tweede helft zorgt de rechtszaak van Wilde voor zoveel dynamiek, dat de gebeurtenissen sowieso vaak interessant zijn. Zwigtman toont dan in enkele scènes haar grote vertelkunde. Maar deze sterke passages maken Tegenspel niet tot een overtuigende roman.

Karel Berkhout