‘Heel verwarrend om met leeftijd te gaan rommelen’

Ook buiten de politiek stuit het voorstel om alcohol onder de 18 te verbieden op verzet. Bijvoorbeeld bij managers van supermarkten. „Deel maar een flinke boete uit aan jongeren die worden betrapt.”

Het komt steeds vaker voor, zegt de woordvoerder van Tactus in Deventer. „De term is binge-drinking. Jonge meisjes die zich lam drinken en in coma in het ziekenhuis belanden.” Het drinken gebeurt vooral thuis: „Ze dagen elkaar uit. Ah, ik geloof nooit dat jij die fles whisky in een keer leeg drinkt. Nou, dat wil zo’n meisje dan wel even laten zien.”

Tactus is een instelling voor verslavingszorg en Deventer is een van de elf gemeenten in IJsselland die gisteren het convenant met minister Ter Horst hebben ondertekend om het alcoholmisbruik terug te dringen. De minister en de gemeentelijke colleges mikken op een afname van vijf procent in 2008. Minister Ter Horst bij deze gelegenheid weten het een goede zaak te vinden om alcoholgebruik onder de 18 jaar geheel te verbieden. Maar de betrokken partijen zijn pas vorig jaar begonnen aan serieuze handhaving van de leeftijdsgrens voor 16-jarigen.

„Als iedereen zich houdt aan het huidige beleid, dan gaat het goed. De minimumleeftijd van 16 jaar voor de verkoop van drank is een goede grens. Daarna is het de eigen verantwoordelijkheid van jongeren”, reageert supermarktmanager Reis van Albert Heijn. „Het is voor ons lastig om de leeftijdsgrens van 16 te controleren. Jongeren zien er fors uit tegenwoordig. De leeftijd is moeilijk in te schatten, maar er wordt door ons scherp op gelet. Als de grens 18 jaar wordt, dan hebben we ons daar aan te houden.”

Ook Zwolle ondertekende het convenant. „We hebben nog niet echt een idee hoeveel mensen we moeten inzetten voor de handhaving”, zegt de woordvoerder van de gemeente Zwolle. „Wel heeft een projectgroep nu in kaart gebracht welke leefgebieden moeten worden gecontroleerd. Vooral thuis, de school en waar de jongeren hun vrije tijd doorbrengen.” Eind juni wordt een grote conferentie gehouden, waar concreet zal worden aangegeven hoe en waar de interventies tegen het misbruik zullen plaatshebben.

„Het wordt heel verwarrend als we nu weer met de leeftijdsgrens gaan rommelen,” zegt een woordvoerder van het Centraal Bureau voor de Levensmiddelenhandel in Leidschendam. Hij doelt op de inspanningen van met name het personeel in de supermarkten, om te zorgen dat jongeren onder de 16 geen alcohol langs de kassa’s slepen. Al die moeite heeft immers maar ten dele succes, ondanks de wettelijke verplichting. En dan nu weer een nieuwe grens? „Laten we eerst maar eens ernst maken met het huidige beleid en dat uitbreiden door de kopers van alcohol strafbaar stellen”, zegt de CBL-woordvoerder. Hij verwijst naar te jeugdige brommerrijders. Als die gesnapt worden krijgen ze toch ook een boete? zegt hij. Dan gaat de politie toch ook niet de fabrikant of de fietsenhandelaar bekeuren? De verwachting is dat een meerderheid in de Tweede Kamer inmiddels voorstander is van het strafbaar stellen van de kopers.

Arjan Verhoeve is eigenaar van buurtsuper The Big Banana, net buiten het Rotterdamse winkelcentrum Alexandrium en vlakbij drie middelbare scholen. Hij betwijfelt of het verhogen van de minimumleeftijd enig effect zou hebben. „Ikzelf controleer niet eens op leeftijd. Daar heb ik geen trek in. Jongeren lachen me uit als ik hen drank weiger en halen er vervolgens een oudere vriend bij.” Ook Verhoeve ziet meer blauw op straat en hoge straffen als de enige oplossing voor het drankprobleem. „Deel wat mij betreft een boete uit van 500 euro aan jongeren onder de 16 die met alcohol worden betrapt. Natuurlijk kunnen ze dat niet betalen, maar laat de ouders het maar voelen.”

Een groep jongens loopt wat rond in het winkelcentrum. Volgens hen moet er gewoon strenger gecontroleerd worden op leeftijd. Vooral bij avondwinkels, want daar konden de jongens zelf op hun dertiende al aan alcohol komen. Joost Moons (17): „Een minimumleeftijd van 18 jaar zou niet verstandig zijn, want dan mogen 18-jarigen opeens alles: ook sterke drank drinken en autorijden. Als je vanaf je zestiende bier mag drinken, dan kun je daarmee experimenteren en leer je je grenzen ontdekken.”

Volgens het CBL gebeurt er in supermarkten al genoeg om de verkoop aan jeugdigen aan banden te leggen. Er zijn cursussen voor het personeel, eind vorig jaar startten de supermarkten een forse publiciteitscampagne op de radio en in de winkels werden flyers uitgedeeld. En regelmatig wordt jongeren gevraagd zich te legitimeren. Ook krijgen de supermarkten bezoek van de voedsel- en warenautoriteit die de handhaving controleert. „Het gebeurt nog te vaak dat er bij de kassa’s discussies ontstaan. Het zal in de praktijk veel makkelijker worden als niet alleen de supermarkt wordt bestraft, maar ook de jonge kopers”, aldus het CBL.