Alcoa beschermt met bod vooral zichzelf

Een vijandig overnamebod door het Amerikaanse aluminiumconcern Alcoa op concurrent Alcan is het mogelijke startsein voor een biedingsstrijd om de Canadese multinational.

Het wereldmarktleiderschap heroveren én zichzelf beschermen tegen een vijandige overname. Dat zijn de twee belangrijkste beweegredenen van het Amerikaanse aluminiumconcern Alcoa om een vijandig bod uit te brengen op zijn Canadese concurrent Alcan ter waarde van 33 miljard dollar (24,2 miljard euro).

Als het bod slaagt ontstaat een aluminiumreus met 188.000 werknemers en een gezamenlijke omzet van 54 miljard dollar – bijna twee maal zo groot als het Russische Rusal, dat Alcoa in augustus voorbijstreefde als nummer één door onder meer het eveneens Russische Sual over te nemen.

Het bod van Alcoa is volgens waarnemers een strategie om te voorkomen dat het zelf wordt opgekocht. Het volgt op de eerdere mislukking van langdurige fusiebesprekingen tussen de twee Noord-Amerikaanse bedrijven. Die liepen vorig najaar op niets uit. „We zijn teleurgesteld dat deze onderhandelingen niet hebben geleid tot een transactie”, verklaarde Alcoa-topman Alain Belda gisteren. „Daarom leggen we ons aanbod direct voor aan de aandeelhouders van Alcan.”

Hoewel het bod van 73,25 per aandeel Alcan (58,60 in contanten, de rest in aandelen Alcoa) een premie vertegenwoordigt van 20 procent ten opzichte van de slotkoers van Alcan op vrijdag, schoot de prijs gisteren in zowel Toronto als New York omhoog tot ruim boven dat niveau – een indicatie dat investeerders op een tegenbod rekenen van een investeerder of een ander bedrijf in de metaalindustrie, een snel consoliderende sector met de wind in de rug wegens hoge grondstofprijzen. Als mogelijke kopers van zowel Alcoa als Alcan zijn eerder de mijnbouwgiganten Rio Tinto en BHP Billiton genoemd.

Voor hen zou het wellicht makkelijker zijn dan voor Alcoa om toestemming voor een acquisitie van Alcan te krijgen van mededingingsautoriteiten in de VS, Canada en de EU. Alcoa en Alcan lijken sterk op elkaar: beide leveren bijvoorbeeld veel aluminium aan de luchtvaartindustrie. Samen zouden ze een monopolie benaderen op dat gebied. Alcan, dat meer dan een eeuw oud is, was zelfs ooit de Canadese arm van Alcoa. Het werd in 1928 afgestoten. Alcoa hoopt mogelijke bezwaren op het gebied van mededinging voor te zijn door sommige bezittingen te verkopen. Alcan deed hetzelfde toen het in 2003 de Franse aluminiumproducent Pechiney overnam.

Een ander obstakel voor de overname is politieke weerstand in Canada. Alcan is een relatief grote Canadese multinational, met 68.000 werknemers in 61 landen en een omzet van 23,6 miljard Canadese dollar (15,7 miljard euro) in 2006. Het is de grootste Canadese onderneming die nu ten prooi valt aan een buitenlandse overname, na een reeks recente acquisities van onder andere nikkel- en koperproducenten Inco en Falconbridge en papiermaker Domtar. „We moeten zorgvuldig bekijken wat we kunnen doen aan de regels op het gebied van buitenlandse investeringen, zodat Canadese topbedrijven minder kwetsbaar worden om te worden opgeslokt”, aldus econoom Hugh Mackenzie.

Alcoa heeft gezegd dat het samengevoegde bedrijf twee hoofdkantoren zal behouden, in de VS en Canada. De combinatie zou ongeveer een kwart van de mondiale aluminiummarkt beheersen, met een productiecapaciteit van 7,8 miljoen ton, ruim meer dan de 4 miljoen ton van de huidige nummer één, Rusal. De productiecapaciteit voor de grondstof voor aluminium zou 21,5 miljoen ton bedragen, vergeleken met Rusals 11 miljoen ton. De samenvoeging moet op termijn jaarlijks 1 miljard dollar aan kostenbesparingen opleveren en het bedrijf beter in staat stellen te investeren in dure productiefaciliteiten, zoals smeltovens.

Alcan wilde gisteren in een reactie alleen zeggen dat het het aanbod zou bestuderen. Het riep zijn aandeelhouders op geen overhaaste beslissingen te nemen. Bestuursvoorzitter Dick Evans zei eerder dit jaar dat „we er geen grote noodzaak of belangrijke schaalvoordelen in zien om deel uit te maken van een grotere groep”.

Rectificatie / Gerectificeerd

In de graphic Alcoa : meer omzet, maar lagere beurswaarde (8 mei, pagina 17), waarin de resultaten van Alcoa en Alcan met elkaar worden vergeleken, staan bij Alcan onjuiste omzet- en winstcijfers. Alcan boekte in 2006 omgerekend 15,7 miljard euro omzet en 1,1 miljard euro winst.