Wageningen voor defilé nummer 1

Het Veteranendefilé vindt sinds vorig jaar officieel plaats in Den Haag. Veel veteranen blijven naar Wageningen komen. „Het hoort hier.”

Oorlogsveteraan Gert van de Beek uit Apeldoorn laat er geen twijfel over bestaan. „Wageningen is en blijft voor ons dé plaats.” En dus paradeert hij voor de vijfde keer in zijn leven door de straten van Wageningen, samen met veel kameraden met wie hij in Nieuw-Guinea heeft gevochten. Al zijn ze nu onderdeel van een ‘Vrijheidsdefilé’ in plaats van een ‘Veteranendefilé’. Het officiële Veteranendefilé wordt namelijk sinds vorig jaar in Den Haag gehouden. Zo had prins Bernhard, die jarenlang nabij Hotel De Wereld in Wageningen het defilé afnam, het voor zijn dood bepaald. Aanvankelijk leek Wageningen zich te verzoenen met het einde van een traditie maar later werd – na protesten van oud-strijders en inwoners – besloten op eigen kracht het defilé voort te zetten. „Laten we eerlijk zijn. Er speelt voor de gemeente natuurlijk ook een stuk commercie mee”, zegt Van de Beek. Het defilé trok, in combinatie met het bevrijdingsfestival, naar schatting 100.000 bezoekers naar Wageningen. De opzet is wel anders. Langs de kant salueert niemand van het Koninklijk Huis en er rijden nu ook oorlogsvoertuigen en antieke auto’s mee, zoals een Opel Kapitein uit 1939, compleet met houtstookinstallatie. En groepen figuranten, gekleed in historische uniformen van agenten en verpleegsters, verbeelden bepaalde periodes uit de geschiedenis. De oorlogsveteranen en verzetsstrijders, van wie zo’n driehonderd de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt, krijgen onveranderlijk het meeste applaus. Zij zitten in jeeps, worden voortgeduwd in een rolstoel, of marcheren nog strak in het gelid. Gaat Wageningen met het in stand houden van het defilé in tegen de wens van prins Bernhard? „Hij kijkt van boven naar ons en zegt doorgaan”, zegt veteraan Van de Beek. Jaap van de Pol (78) uit Herveld denkt dat ‘Den Haag’ niet het idee van de prins was. Van de Pol reed prins Bernhard jarenlang in zijn jeep door Wageningen. „Ik heb prins Bernhard zelf horen zeggen: Ze willen het verplaatsen naar Den Haag. Ga jij ook mee?” Maar Van de Pol laat zich principieel niet zien in Den Haag. „Het hoort hier, hier staat de tafel, hier is de handtekening gezet.” Veel andere veteranen en verzetsstrijders zijn minder principieel. Zij geven aan zowel naar Den Haag als naar Wageningen te gaan. Al is er wel een verschil. „In Den Haag is het meer een showvertoning van het leger”,aldus Ronald Tim (84) uit Den Bosch. „Hier zie ik ook mijn Engelse vrienden”, zegt Joe Walker (80) uit Schotland.

De belangstelling is zo groot – ook van deelnemers aan vredesmissies – dat de stoet in Wageningen gemakkelijk langer had kunnen zijn, zegt organisator Rob Rijntalder. Maar de limiet blijft vijf kwartier, om het enthousiasme van het publiek en de conditie van de deelnemers niet te lang op de proef te stellen. „We hadden eigenlijk verwacht dat het na 2005 terug zou lopen, maar ze blijven deze kant uitkomen”, zegt Rijntalder. „Prachtig die oude mensjes", zegt mevrouw Verwoerd uit Wageningen. Zij heeft als toeschouwer bijna alle defilés meegemaakt. Eerst nam ze alleen haar kinderen mee, nu zijn ook de kleinkinderen erbij. Het is goed dat het defilé is behouden, zegt ze. „Het hoort hier. Dit is de bevrijdingsstad.” Als er geen veteranen uit de Tweede Wereldoorlog meer zijn, zal het defilé in Wageningen gewoon doorgaan, verklaart oud-Unifil-soldaat Tony Nijhove uit Utrecht. „Het is moeilijk uit te leggen, maar je krijgt kippenvel als je hier loopt. Dit zal nooit stoppen.” Vorig jaar waren de ‘jonge’ vredesmissieveteranen niet uitgenodigd, maar veel ‘blauwe baretten’ zijn blij dat zij dit jaar wel welkom zijn in Wageningen. „Je hebt jonge veteranen nodig om het in stand te houden”, zegt Rene Penning uit Hendrik-Ido Ambacht.