Gül geeft op na mislukken van verkiezing

De presidentskandidaat van de Turkse conservatief-islamitische regeringspartij heeft zich gisteren teruggetrokken nadat ook de tweede ronde van de verkiezingen in het parlement was mislukt door een boycot van de seculiere oppositie.

Zoals in massabetogingen, zaterdag nog in Ankara, wordt onderstreept, is het seculiere establishment fel tegen een president van premier Erdogans religieus georiënteerde Gerechtigheid en Ontwikkeling (AK-)partij. De seculieren, evenals het machtige leger, vrezen dat zo’n president samen met de regering het seculiere systeem zal afbreken. Hoewel Turkije een parlementaire republiek is met een machtige premier, heeft de president ook vergaande bevoegdheden, zoals het recht om wetten éénmaal met een veto te treffen en om rechters en andere personen op sleutelposten te benoemen.

Als gevolg van de boycot door de oppositie werd gisteren, evenals in de eerste ronde, in het parlement niet het quorum van tweederde gehaald dat vereist is voor een rechtsgeldige verkiezing.

Minister van Buitenlandse Zaken Abdullah Gül, de enige kandidaat, zei na afloop dat het geen zin heeft een nieuwe verkiezingsronde te houden. Hij zei tegen verslaggevers in het parlement dat het nu „correct” zou zijn het volk rechtstreeks de president te laten kiezen.

Directe presidentsverkiezingen zijn inderdaad de wens van de AK-partij. Premier Erdogan heeft gezegd dan een president te wensen die twee termijnen van vier jaar dient in plaats van één termijn van zeven jaar, zoals nu. Ook wil hij de termijn van het parlement met een jaar inkorten tot vier jaar. Daartoe zou de grondwet moeten worden gewijzigd. Maar de AK-partij heeft niet de daarvoor eveneens benodigde tweederde meerderheid in het parlement. En de huidige seculiere president Sezer zou dergelijke voorstellen waarschijnlijk met een veto treffen.

Erdogan heeft voor 22 juli vervroegde parlementsverkiezingen aangekondigd. Zijn partij zal daaruit naar verwachting opnieuw als grootste uit de bus komen. Maar het is te vroeg om te zeggen of de AK-partij weer in staat zal zijn een éénpartijregering te vormen. (AP, Reuters)