Geen Haniyeh, geen Naim, wel boosheid

Prominente leden van Hamas kregen geen visum voor Nederland.

Een videoverbinding biedt uitkomst. Maar de boosheid blijft. „Dit is Tel Aviv niet!”

De Palestijnse premier Ismail Haniyeh wordt aangekondigd als „de broeder die achter de muur moest blijven”. Een groot gejuich barst los als hij via een videoverbinding verschijnt om de Europese Palestijnen in de Rotterdamse Doelen toe te spreken.

Minister Verhagen (Buitenlandse Zaken, CDA) had Haniyeh vorige maand medegedeeld dat hij geen visum zou krijgen om de Vijfde Conferentie van Palestijnen in Europa bij te wonen, omdat hij lid is van de Hamasbeweging. Die organisatie staat op de Europese lijst van terroristische organisaties omdat zij geweld niet heeft afgezworen.

Haniyeh maakt geen rechtstreekse verwijten over het geweigerde visum. „Ik had u de liefde van Palestina willen brengen. U weet waarom ik hier niet mocht zijn.” Hij spreekt de dia-spora moed in: „Het zal ons lukken om de boycot op te heffen”, zegt hij over de stopzetting van de financiële hulp door de EU en de Verenigde Staten nadat Hamas vorig jaar januari de verkiezingen won en later een plaats kreeg in de Palestijnse regering.

En hij geeft een opdracht mee: „U draagt de zware verantwoordelijkheid de boycot te verbreken en uw broeders in het Palestijnse land te hulp te schieten.”

Dat de premier er niet is, vinden de aanwezigen minder erg dan de afwezigheid van minister van Jeugdzaken en Sport Basem Naim. Verhagen trok afgelopen donderdagavond het visum in dat Naim van de Nederlandse ambassade in de Palestijnse gebieden had gekregen, volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken het gevolg van een vertaalfout.

Naim probeerde daarop Nederland binnen te komen via Brussel, maar werd op last van Nederland aangehouden door de Belgische politie en teruggestuurd naar Kairo. „Hij is als een crimineel behandeld”, vindt voorzitter Amin Abu Ibrahim van het organiserende Palestijns Platform voor Mensenrechten en Solidariteit.

„Nederland moet respect voor zijn gasten tonen. Dit is Tel Aviv niet!” zegt Iyad Fathi, die als pas afgestudeerd arts in Wenen woont en sinds de eerste conferentie vijf jaar geleden elk jaar komt om zijn in Oostenrijk geboren kinderen een Palestijnse identiteit mee te geven.

„Dit is een 100 procent politieke en onbeschofte beslissing”, zegt Fathi. „Hoe kan een minister nou een gevaar voor een land zijn? Maar door de videoverbinding maakt het geen verschil dat hij en Haniyeh hier niet zijn. De wereld is klein geworden. Het weigeren van visa is een mentaliteit van vroeger.”

Oud-premier Dries van Agt (CDA), die zich al jaren sterk maakt voor de Palestijnen, wordt op handen gedragen tijdens de conferentie. Hij noemt de weigering van de visa „betreurenswaardig”, maar „voorspelbaar”, gezien de boycot. „Laat het vierkant gezegd worden: deze boycot is dwaas en onrechtvaardig.”

Hij wijst erop dat westerse landen aandrongen op verkiezingen in de Palestijnse gebieden. Internationale waarnemers hebben verklaard dat die verkiezingen vrij en eerlijk waren verlopen. „Nu de uitkomst niet bevalt, wordt het Palestijnse volk afgestraft. [...] Hamas moet van de lijst van terroristische organisaties worden verwijderd.”

De conferentie is georganiseerd om te praten over de terugkeer van de 4,5 miljoen Palestijnen in de diaspora. Er worden weinig voorstellen gedaan over hoe dat bereikt kan worden, behalve dan dat iedere spreker erop hamert dat de boycot moet worden opgeheven. Maar een concreet plan was ook niet het voornaamste doel, zeggen veel deelnemers. Belangrijker is het om bij elkaar te zijn en eenheid te tonen. „Het probleem is niet dat we voorlopig niet terugkunnen”, aldus de Weense arts Fathi. „We moeten anderen hardop wijzen op onze rechten.”

Lees meer over de Vijfde Conferentie van Palestijnen in Europa op: www.ppmsholland.nl/index.html