Frankrijk komt nu in beweging

Nicolas Sarkozy is de naam, na gisteravond president van alle Fransen.

Zijn eerste belofte: niemand blijft aan de kant staan.

Aanhangers van Ségolène Royal krijgen vrijwel direct na het sluiten van de stembussen, gisteravond om 20.00 uur, te horen dat hun kandidate heeft verloren van Nicolas Sarkozy. De socialiste Royal was de eerste vrouw die de laatste ronde van de Franse presidentsverkiezingen haalde, maar verloor met 6 procentpunt verschil: 53 om 47 procent. De 52-jarige Sarkozy zal de 74-jarige Chirac op 16 of 17 mei opvolgen. Foto AP French supporters of Segolene Royal, France's Socialist Party presidential candidate, react in Paris, Sunday May 6, 2007 after the result of the second round of the elections and the victory of Nicolas Sarkozy. French voters elected reform-minded Nicolas Sarkozy as their new president on Sunday, giving him a comfortable winning margin, preliminary official results and projections from four polling agencies showed. With more than half of the vote counted, Sarkozy was scoring just over 53 percent to a little more than 46 percent for Socialist Segolene Royal. Polling agencies also had the conservative Sarkozy winning 53 percent of the vote compared to 47 for Royal amid massive turnout of 85 percent. (AP Photo / Michel Spingler) Associated Press

Frankrijk heeft een president gekozen die het land „weer in beweging” wil brengen. Nicolas Sarkozy (52) kreeg gisteren in de tweede ronde van de Franse presidentsverkiezingen rond de 53 procent van de stemmen. Een duidelijke overwinning op de socialistische kandidaat Ségolène Royal, die haar nederlaag kort na acht uur erkende.

De verkiezing van Sarkozy zal een periode van verandering inluiden. Hij heeft er sinds 2002 alles aan gedaan om zich te profileren als de nieuwe sterke man van Frankrijk, die sociaal-economische hervormingen door zal voeren, waar zijn voorgangers Mitterrand (1981-1995) en Chirac (1995-2007) voor terugschrokken.

Maar de omslag begint nog niet vanmorgen. Om te beginnen blijft de scheidende president Jacques Chirac nog tien dagen aan. Zijn partijgenoot Sarkozy, die tot maart minister van Binnenlandse Zaken was, zal die periode gebruiken voor rust en het formeren van een nieuwe regering. Bovendien moet Sarkozy de volgende verkiezingscampagne voorbereiden: in juni zijn er parlementsverkiezingen. Als zijn partij UMP dan zijn meerderheid niet handhaaft, kan Sarkozy zijn hervormingsagenda niet uitvoeren.

Maar Sarkozy heeft wel een reuzenstap gezet. Zijn overwinning was geen verrassing. De rechtse kandidaat gold als uitgesproken favoriet nadat hij de afgelopen maanden domineerde met een zeer actieve campagne waarin hij de nadruk legde op de natie, werk en autoriteit. Ségolène Royal had de laatste dagen gesuggereerd dat de verkiezing van Sarkozy tot onrust zou leiden in de arme en multi-etnische voorsteden, waar de ex-minister omstreden is sinds de rellen van 2005. De meerderheid van de Fransen heeft zich gisteren door die mogelijkheid niet laten afschrikken.

Sarkozy kondigde gisteravond met nadruk aan dat het nieuwe tijdperk wat hem betreft al begonnen is. Eerst in beeld. Tien minuten na zijn zege maakte hij een soort intocht in de stad, als een veroveraar na een belegering. Bellend liet hij zich door de stad rijden, raam open, terwijl tv-camera’s registreerden dat hij zich liet vergezellen door de twee dochters van zijn echtgenote.

Daarna in woord. Om half negen kwam Sarkozy aan bij de intieme Salle Gaveau in Parijs. Hier stonden zijn bevoorrechte aanhangers: campagnevoerders, partijgenoten, ministers. Ze keken eerst juichend maar daarna met opvallende stilte naar Sarkozy’s victorie op tv. „Nu krijgen we voor het eerst sinds heel lang weer een sterke man als president”, zei Gilles David, gepensioneerd ondernemer en actief in een ‘burgerbeweging’ voor Sarkozy rond Parijs. „Voor het eerst sinds Charles de Gaulle.”

Hij dacht even na over zijn vergelijking tussen Sarkozy en de oprichter van de Vijfde Republiek, die Frankrijk leidde in verschillende oorlogen. „Maar hij heeft wel andere ideeën. Sarkozy is een liberaal. Wat hem een sterke man maakt, is dat hij niet zal toegeven aan de demonstraties die de vakbonden en extreem-links zullen organiseren.”

Iets verderop voorzag Nicolas Papiachvili, een 23-jarige rechtenstudent die de jongerenbeweging van Sarkozy bestuurt, ook dat verzet niet uit kan blijven. „Maar ooit moet iemand volhouden in het hervormen.” Zijn advies: „Heel goed uitleggen waarom Frankrijk moet moderniseren.”

Dan, kort na half negen, schuift Sarkozy het podium op. Knikkend en dank prevelend incasseert hij het gejuich. Maar zijn dankrede is niet voor hen alleen. „Beste landgenoten”, begint hij. Hij belijdt nog eens zijn trots over Frankrijk, de „grootse, oude, mooie natie”. Dan begint hij over Ségolène Royal. Kapt het boegeroep af. Hij heeft „respect” voor haar en haar miljoenen kiezers. Noemt de Franse verkiezingen „een overwinning van de democratie”. De opkomst was meer dan 85 procent.

Maar Sarkozy probeert met zijn verzoenende woorden ook antwoord te geven op de vrees dat Frankrijk vanaf nu diep verdeeld zal worden door zijn president die zich op zijn daadkracht laat voorstaan. Hij onderstreept dat de verandering met zijn verkiezingen inderdaad is begonnen. De kiezers hebben „gekozen om te breken met de ideeën, gewoonten en gedragingen van het verleden”. Maar hij belooft zijn hervormingen vredig en gebroederlijk” door te voeren. „Dit is niet de overwinning van het ene Frankrijk op het andere”, zegt hij. „Niemand zal het gevoel hebben aan de kant te blijven staan.”

Ook internationaal geeft hij een boodschap af van veranderingsgezindheid. Na twaalf jaar Chirac worden de bakens meteen verzet.

Sarkozy verklaart zich „ten diepste Europeaan”, en zegt dat „Frankrijk sinds vanavond terug is in Europa”. Hij heeft meteen een oproep aan de Europese lidstaten: ze moeten „de stem horen van hun bevolkingen, die beschermd willen worden”.

Hij verzekert de Amerikanen van Franse vriendschap. Roept op tot de oprichting van een „Mediterrane Unie” met alle landen rond de Middellandse Zee. En belooft – net als tijdens zijn campagne – Franse steun aan alle vrouwen en kinderen die lijden in de wereld.

Sarkozy de Vriendelijke, het is niet het beeld waar de Parti Socialiste van de verslagen kandidaat Ségolène Royal een-twee-drie klaar voor is. Royal is er niet in geslaagd om de oppositie aan de macht te brengen na een bewogen fin de règne van een impopulaire president. Ze zei gisteren wel dat zij leiding wil blijven geven aan de „renovatie van links”.

De Parti Socialiste gaat zich voorbereiden op een nieuw gevecht over de koers. En op de parlementsverkiezingen in juni. Om mét Sarkozy te regeren – dat is voor de PS nu het hoogst haalbare op korte termijn.