De leegheid achter gepimpte Pim-beelden

De netmanager wordt bedankt.

Dankzij hem duurde het tot tien over tien gisteravond voordat er een behoorlijk programma over de erfenis van Pim Fortuyn op televisie te zien was. NOS Actueel mocht van netcoördinator Lennart van der Meulen het scherm niet op.

„Mensen verwachten op prime time geen Clairy Polak of Felix Rottenberg”, verklaarde Van der Meulen zijn besluit deze week in VARA’s TV magazine. „Ze willen een menselijk portret van Ivo Niehe.”

Is het heus?

In zijn TV-show kregen kijkers oudbakken interviewfragmenten voorgeschoteld, opgepimpt met een psychoanalyse van acteur en Pim-vertolker Helmert Woudenberg. Waarbij de onverbeterlijke Niehe zichzelf tot rode draad had gemaakt. Konden de kijkers zien hoe De Grote Interviewer Fortuyn tot in Provesano had achtervolgd met de waarschuwing niet te provocerend het politieke idool uit te hangen. „Waarom niet stoppen? U hebt toch bereikt wat u wilde?”

Het kon niet uitblijven. Ook de publieke omroepen sloegen aan het Pimmen. Niet in een thema-uitzending, zoals voor de hand had gelegen op de vijfde sterfdag van de ‘grootste Nederlander aller tijden’ – volgens de roemruchte KRO-verkiezing –, maar zoals we gewend zijn in Hilversum: ieder voor zich.

Kennelijk is zo’n herdenking een identiteitsgebonden aangelegenheid. Toch kreeg ik bij TROS-trofee Niehe geen familiegevoel, kon ik weinig arbeideristisch ontdekken in Zembla , dat vier jaar na Nova maar weer reconstrueerde hoe de LPF-brekebenen en -scharrelaars elkaar de eerste 87 dagen de Tweede Kamer uitvochten, en vraag ik me nog voortdurend af wat er vrijdag bij Knevel + Van den Brink nou precies kleinchristelijk was aan de gemeenplaatsen die Ellen ten Damme en Freek de Jonge over Fortuyn te berde brachten.

Vooral overlap en herhalingen vielen op en ook de routineuze, plichtmatige manier waarop een vijf jaar oude gebeurtenis door de verschillende omroepen en rubrieken werd opgedist. Drie keer werd gisteren de witte kist de Rotterdamse St.-Laurentiuskerk ingedragen. Vier keer waren kijkers getuige van Fortuyns aftocht in donkerblauwe Daimler met chauffeur, na zijn breuk met Leefbaar Nederland. En vijf, nee zes keer, NOS Journaal en Knevel + Van den Brink inbegrepen, zagen we hem creperen op het asfalt van het mediapark in Hilversum.

„Als het goed is sluiten alle programma’s zondag op elkaar aan”, beloofde de netmanager in de VARA-gids. Quod non: Tv-show en de uitzending van Nova/Den Haag Vandaag overlapten elkaar. Gelukkig maar. Anders hadden we de beelden vast nog vaker gezien.

Kijkers die van de herdenking nog iets wilden opsteken moesten tot Nova wachten. In de Schiecentrale in Rotterdam maakte de door de netmanager verfoeide Rottenberg spannende debattelevisie. Niet doordat hij sociaal-democraatje speelde, maar doordat hij tegenpolen met elkaar in debat liet gaan over Fortuyns nalatenschap. En daarvoor waren historische beelden opgesnord, ook video-opnamen van zijn confrontatie binnenskamers met LN. Keer op keer bleek hoe Fortuyn de politieke elite ontregelde. Toen en ook nu nog. Burgemeester Leers repte over de ‘leegheid’ van de huidige politieke kaste: „Leiders zijn niet authentiek maar instrumenteel. (...) Ze hurken naast de gewone man, zeggen hem na, en geven geen richting.”

Hebt u genoeg van ’t gepim? U bent niet de enige. Drie van de vier Nederlanders, berichtte RTL Nieuws, willen Fortuyn pas over vijf jaar weer herdenken. Hopelijk is netmanager Lennart van der Meulen dan vervangen.

Discussieer over deze column op www.nrc.nl/ogen