Zo lief is hij nou ook weer niet

Het is een penetrant stinkend en bitter smakend goedje dat het lieveheersbeest in nood uitscheidt. Als het insect zich bedreigd voelt, produceert het een geeloranje vloeistof uit de knietjes van alle zes poten. Het is bloed, bij insecten haemolymfe genoemd.

Als de paniek erg groot is, kan zo'n bloedoffer wel oplopen tot eenvijfde van het lichaamsgewicht van het beestje. Dat gaat ver, maar het lijkt wel een effectieve bescherming tegen vijanden.

Er leven in Nederland wel zestig verschillende soorten lieveheersbeestjes, allemaal bolronde kevertjes met gekleurde dekschildjes. Het zevenstippelige lieveheersbeestje (Cocinella septempunctata) zie je het vaakst, gevolgd door het tweestippelige lieveheersbeestje (Adelia bipunctata). De zevenstip is een slag groter, maar oppervlakkig gezien lijken ze veel op elkaar. Alleen wie goed de stippen telt op de dekschilden ziet duidelijk het verschil.

Vogels, de voornaamste vijanden van de kevertjes, letten echter niet zo op die subtiele puntjes. Ze mijden rood met zwart gestippelde kevertjes bij voorkeur helemaal, zeker als ze al eens kennis hebben gemaakt met de bittere smaak. Daar komt nog bij dat lieverheersbeestjes giftig zijn, de zevenstip nog meer dan de tweestip. Britse biologen die in een experiment eind jaren tachtig kuikens van de pimpelmees een dosis van iets meer dan vijf zevenstip lieveheersbeestjes per dag te eten gaven, ontdekten dat de kuikens al na twee dagen doodgingen. Ze bleken ernstige leverschade te hebben. Kuikens gevoed met tweestippen groeiden normaal en waren na vier dagen lieveheersbeestdieet nog in leven.

Maar omdat ze zo op elkaar lijken, mijden vogels ook de tweestip. Overigens kent de tweestip ook donkere varianten, met zwarte dekschilden en rode stippen. Of de vogels die ook links laten liggen, is niet bekend, maar deze diapositieven genieten het voordeel dat zij door hun overwegend zwarte kleur eerder opwarmen in de zon. Zo kunnen ze al bij lagere temperaturen actief worden dan hun rode broertjes, en de sappigste bladluizen zijn voor hen.