Liedje Trees met Canadees te zien in Verzetsmuseum

Het Verzetsmuseum in Amsterdam vertoont bevrijdingsliedjes uit de zomer van 1945. „In totaal moeten er 350 à 400 zijn geweest.”

Vaderlandsliefde, vrijheid en vrijerijen met geallieerde soldaten lijken de belangrijkste thema’s in de Nederlandse liedjes die alom werden gezongen in de zomerse maanden na het eind van de Tweede Wereldoorlog. Ook aan de wederopbouw werd menig lied gewijd. „D’r zat vijf jaar de mot in/ maar nu zit er schot in”, zong de komiek Willy Vervoort in zijn succesnummer Cheerio Holland. Van terugblikken op de pas voorbije bezettingsjaren was in de liedjes geen sprake, aldus de samenstellers van de tentoonstelling Bevrijdingsmuziek in het Verzetsmuseum in Amsterdam.

De uitstalling gaat over liedjes, maar is toch voornamelijk om te kijken. Het duurde na 1945 nog geruime tijd voordat er weer vinyl was om platen te persen. De nummers deden dan ook voornamelijk de ronde via de bevrijdingsfeesten waar ze gezongen werden, en via de bladmuziek die ervan werd gedrukt. Bijna veertig bladmuziekomslagen, soms geopend om het binnenwerk te laten zien, zijn hier bijeengebracht. Zoals De Sten-gun Walk waarmee de Rotterdamse dansleraar Pierre Zom jr. een swingende dans met militaire inslag trachtte te introduceren. Het lied Hollandsche meisjes, kijk je geen Hollandsche jongens meer aan? („meisjes, wil je gezoend worden in het plantsoen/ laat dat de jongens van eigen bodem doen!”) en Trees heeft een Canadees, het allerpopulairste nummer uit die tijd.

Het bijbehorende geluid is veel schaarser. Maar dankzij een authentieke opname is te horen dat de geliefde zanger Bob Scholte probleemloos een passage over „de dappere kerels van Hollands verzet” veranderde in „Belgisch verzet” toen hij het in 1946 voor de Belgische radio zong.

De bladmuziek is afkomstig uit de collectie van de in Amerika woonachtige Hugo Keesing. Als docent populaire muziek aan de universiteit van Maryland verzamelde hij alleen Amerikaanse oorlogsliedjes, tot hij een paar jaar geleden op wat Nederlandse exemplaren stuitte. „Ik heb er inmiddels ongeveer 150, waarvan er hier veertig worden geëxposeerd”, zegt hij. „Maar in totaal moeten er 350 à 400 zijn geweest. Ik ben dus nog naar heel wat nummers op zoek.” Als hij vindt dat zijn speurtocht voltooid is, wil Keesing de hele verzameling terugbrengen naar Nederland. „Nu hebben diverse instituten en musea enkele tientallen bevrijdingsliedjes, maar er is geen centraal punt waar je alles kunt vinden.” Hij heeft intussen beloofd dat zijn collectie dan naar het Verzetsmuseum gaat.

Bevrijdingsmuziek, in het Verzetsmuseum, Amsterdam, t/m 30/9. Inl. 020-6202535, www.verzetsmuseum.org