Goedkoop op vakantie? Ruil gewoon van huis!

Op een Frans terras ruilde Maartje Duin haar Amsterdamse huissleutel met een verstrooide Parijzenaar. Het was haar woningruildebuut

HUIZENRUIL ALS WAY OF LIFE: even sleutels uitwisselen op een terras, en dan lekker elkaars huis bewonen Foto’s hemis.fr, Hollandse Hoogte Nederland, Amsterdam 17-09-2004 Blok appartementen op de Levantkade op KNSM eiland met steven van woonboot op voorgrond, wonen, flats, woonwijk, wijk, buurt, oostelijke eilanden, nieuwbouw, woning, woningen, huren, huurwoning Foto: Bert Spiertz/Hollandse Hoogte Hollandse Hoogte

Een appartement in Belleville, het Chinatown van Parijs, vlak boven Wang 1 Hour Photo Service en kapsalon Nice Look. Een met boeken volgestouwd vertrek. Eén kast met filosofie, gerangschikt op alfabet. Een andere kast met Franse literatuur, gerangschikt op uitgever. Muziek: van Pixies tot Liszt. IJskast: geitenkaas, een halve ui, wijn, Belgisch bier. Wierook. Stof. Een handdoek waarop de naam van een vrouw is geborduurd, dezelfde vrouw, vermoed ik, die haar haarlak in de badkamer heeft achtergelaten maar verder geen sporen van bewoning.

Ik heb drie dagen de tijd om me dit huis eigen te maken en er een passend leven bij te fantaseren. Want de eigenaar ken ik maar nauwelijks. Ik ontmoette hem aan de leestafel in een Amsterdams café. Een verstrooide Fransman die vertelde dat hij hier regelmatig een paar dagen naartoe kwam om boeken te lezen. Dat doe ik in Parijs, zei ik. Een afspraak was snel gemaakt: de volgende keer zou ik zijn appartement in Belleville betrekken en hij het mijne in Amsterdam. Verder contact verliep per email, sleutels uitwisselen deden we op een Frans terras. Dat een van ons hogere hygiëne-maatstaven heeft dan de ander, blijkt geen probleem: bij thuiskomst tref ik mijn appartement in de smetteloze staat waarin ik het achterliet.

groeiende subcultuur

Naarmate ik mijn omgeving vertel over mijn nieuwe pied à terre, wordt duidelijk dat ik me onbewust heb aangesloten bij een groeiende subcultuur. Een kennis uit Groenekan is al ruilend met haar gezin in Zuid-Europa geweest; binnenkort gaan ze voor een paar dagen naar Rotterdam, voor een change of scenery. Een collega roemt zijn pied à terre in Los Angeles. Anderen zeggen binnenkort mijn voorbeeld te volgen.

Het fenomeen huizenruil vindt zijn oorsprong in de jaren vijftig, leer ik, toen onderwijzers in de VS ermee begonnen. In Europa koppelde stichting Intervac onderwijzers uit Nederland en Zwitserland aan elkaar. Het aldus ontstane geitenwollensokkenimago verdween met de komst van internet. Nu trekt het een nieuw type toerist: de global citizen die weliswaar gesteld is op couleur locale, maar daarvoor niet per se in een bamboehut met ongedierte hoeft te logeren. Goedkoop vliegen, graag, maar niet met een all-in pakket naar Turkije. Dat huizenruil het milieu niet belast – voor hem geen afgegraven heuvels met appartementenblokken – is een argument waarvan hij gretig gebruik maakt. En de zorg voor zijn huisdieren is ook meteen geregeld.

Journaliste Ineke Kester noemt ze believers, deze backpackers nieuwe stijl – inclusief bekeringsdrift. Zij schreef er een boek over: Thuis in honderd huizen, waarin haar eigen ruilervaringen worden afgewisseld met uitvoerige interviews, anekdotes en tips (over het achterlaten van de ijskast: ‘…veel van onze gasten zijn gek op vla, een typisch Nederlands product’). Ruilen is een way of life, zegt ze. Volgende week vertrekt ze naar Noord-Italië, met Hemelvaart naar Umbrië, in december naar Australië. Wellicht komt er een weekendje Parijs tussendoor, want daar heeft ze een vast contact. Ze heeft dan ook een gewild ruilobject in de aanbieding: een loft in het centrum van Amsterdam met een panoramisch uitzicht van de Koepelkerk in het noordwesten tot aan de Zuiderkerk in het zuidoosten van de stad.

ongebonden types

De voorhoede van huizenruilers, weet Kester, bevindt zich onder mensen met een vrij beroep: schrijvers, journalisten, filmmakers. „Ongebonden types, die niet bang zijn als er een vaas kapotgaat. In de jaren zeventig liftten we naar India, dwars door Turkije, Iran, Pakistan en Afghanistan via een mond tot mond route. Die lifters van toen zijn geld gaan verdienen, hebben nu een huis en luxe. Maar de nieuwsgierigheid blijft. Vroeger sprak je in dat soort landen met mensen op straat, in theehuisjes. Met huizenruilen komt dat contact met de omgeving terug. Het is een merkwaardig soort bondgenootschap: als wildvreemde kom je in het absolute privéleven van mensen die je anders nooit zou ontmoeten.”

Dat contact beperkt zich wel tot de welvarende landen, vertelt Inga de Bruin van huizenruilsite Homelink: Amerika, Canada, Australië, Zuid-Europa. „Je moet het geld hebben om naar de andere kant van de wereld te vliegen. In Azië hebben we vooral tweede huizen van rijke Europeanen of Australiërs. En in Griekenland is het bijvoorbeeld moeilijk om een flink deelnemersbestand te krijgen. De Grieken hadden vooralsnog geen geld om op vakantie te gaan. Nu ze zich die luxe kunnen permitteren, kiezen ze voor een hotelvakantie om te laten zien dat ze geld kunnen uitgeven.”

Naarmate vliegen steeds goedkoper wordt (weg milieu-argument), zullen meer mensen gaan huizenruilen, voorspelt Ineke Kester. Bovendien is de internetgeneratie veel makkelijker in het opgeven van hun privacy, ook de privacy van hun eigen huis. Een ontwikkeling die zij alleen maar toejuicht: „We moeten maar eens af van dat zuinige Nederlandse: bah, een vreemde in je bed. Ik vind dat je elkaar moet kunnen vertrouwen.”

Meer informatie:- www.thuisinhonderdhuizen.nl: de site bij het boek. Vergelijkend site-onderzoek met de grootste huizenruilsites, praktische tips, veel anekdotes- www.holidaylink.com : site van Homelink International; heeft kantoren in bijna alle landen en een garantiefonds bij wijze van extra verzekering- www.homeexchange.com: groot aanbod. Lanceert, geheel tegen de vermeende idealistische inslag in, binnenkort een Gold Membership à $500 voor welgestelde ruilers- www.itamos.com en www.craigslist.org (housing swap): kleiner aanbod. Gratis adverteren, ongereguleerd ruilen- http://Nl.msnusers.com/woningruil: chatgroep van huizenruilers