Goed en slecht zit in onze genen

Ik ben het eens met Frans de Waal (`Door en door goed`, W&O 7 april) dat moraal in de evolutie ontstaan is. Naar mijn mening heb ik alleen een makkelijkere verklaring. Ik zal verklaren dat moraliseren is aangeboren, te vergelijken met ons streven naar eigenbelang en ons sociale gedrag.

Sociobiologen kunnen sociaal gedrag van een individu evolutionair verklaren. Zelfs opofferen kunnen ze verklaren. Opofferend gedrag heeft overleefd, omdat het effect van dat gedrag vaak gunstiger was voor het overleven van de totale genenverzameling van dat individu. Of anders gezegd: het gedrag zegeviert dat het gunstigst is, in de eerste plaats voor iemands overleven maar vaak meer nog voor het overleven van zijn ouders, broertjes en zusjes etcetera, van mensen dus met veel dezelfde genen.

Maar - en nu ga ik een stapje verder - hetzelfde evolutionaire effect van het opofferen had iemand ook kunnen veroorzaken als het in plaats van zichzelf op te offeren iemand ánders had weten te overtuigen dat te doen. En zien we dan niet de moralist? Die beloont waarschijnlijk het `goede` gedrag van de ander, maakte hem de held, belooft hem de hemel. De mens zal egoïsme `slecht` noemen in situaties waarin sociaal gedrag gunstiger was voor het overleven van de groep. Het egoïstische, het sociale en het moraliserende gedrag hebben dus tijdens onze evolutie met elkaar geconcurreerd. Moraliseren kan dus zeer goed deel van onze aangeboren aard zijn geworden, net als sociaal gedrag. Wat `goed` is weten we dus zonder dat we het hoeven te leren.