Olmert neemt zijn verantwoordelijkheid en blijft

Premier Olmert moet weg. Dat was de leuze die gisteravond op het Rabinplein werd gescandeerd. Maar premier Olmert gaat niet weg, althans nu nog niet. ‘Ik heb wel ergere dingen meegemaakt’, zei hij na een debat in de Knesset.

Op de ene hoek van het Rabinplein in Tel Aviv stonden gisteravond studenten van een religieuze school te bidden voor een spoedig aftreden van de fel bekritiseerde Israëlische premier Olmert. Op de andere hoek scandeerde een groepje meisjes met blote navels dat de regeringsleider wat hen betreft is „ontslagen”. En, voegden ze er in één adem aan toe: „Lang leve de rechten van dieren.”

80.000 tot 100.000 vredesactivisten trokken gisteravond samen op met de leiders van de kolonistenbeweging op de Westelijke Jordaanoever naar Tel Aviv om op het beroemde plein te demonstreren. Het doel was (en is) premier Olmert en zijn regering tot aftreden te dwingen, maar gezamenlijke leuzen, verbindende teksten en een verenigend langetermijndoel ontbraken. Hoe verdeeld Israël is over de Tweede Libanonoorlog, over het zoeken naar oplossingen voor de politieke en diplomatieke malaise en over de plaats van de joodse staat in het Midden-Oosten, bleek gisteravond opnieuw.

Vaders en moeders van gesneuvelde soldaten rouwden openlijk over „de zinloze dood van hun zonen”. Maar of zij hun verlies zouden accepteren als de Tweede Libanonoorlog beschouwd zou worden als een succes, bleef in het midden.

Reservisten waren massaal komen opdagen omdat zij denken de oorlog te hebben verloren doordat – zoals is gebleken uit het deze week gepubliceerde regeringsonderzoek – de regering en het leger slecht werden geleid.

En vredesactivisten waren naar Tel Aviv gekomen, omdat zij het principieel niet eens waren met het besluit om ten strijde te trekken tegen de moslimfundamentalistische beweging Hezbollah in Libanon.

Kolonisten, altijd het meest energieke segment bij demonstraties, willen van premier Olmert af omdat hij wordt beschouwd als een van de architecten van de ontruiming van de joodse nederzettingen in de strook van Gaza in 2005. De kolonisten vrezen dat Olmert, om zijn gezicht te redden, plannen smeedt om ook de nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever te gaan ontruimen.

Tussen deze verschillende groepen liep ook organisator Eliad Shrager, topjurist, reserve luitenant-kolonel van de paracommando’s én voorzitter van de ‘Beweging voor een goed bestuur’, een non-gouvernementele waakhond tegen corruptie. Shrager, gespecialiseerd in civiele zaken bij de Israëlische Hoge Raad, zegt om twee redenen in actie te zijn gekomen: „Olmert is corrupt én hij is onbekwaam”.

Over de vraag wie Olmert dan zou moeten opvolgen en welke richting een nieuwe regering in zou moeten slaan, werd wel veel gezegd, maar er groeide daarover geen consensus. „De stammen van Israël zullen het hier niet eens worden”, constateerde de schrijver Meir Shalev nadat hij de menigte had toegesproken. „Het doet mij hier een beetje denken aan voetbalfans die het vertrek van de coach eisen na een verloren wedstrijd. Maar de inzet is natuurlijk veel ernstiger.”

Maar voorlopig is het vertrek van de coach Olmert nog niet aan de orde. In juli verschijnt het eindrapport over de oorlog in Libanon, waardoor de discussie opnieuw kan oplaaien. Maar gistermiddag overleefde Olmert met gemak het spoeddebat in de Knesset. „Ik voel me er niet gemakkelijk onder, maar ik ben de 60 gepasseerd en ik heb wel ergere dingen meegemaakt’’, zei Olmert na dat debat.

Voor de premier komt het goed uit dat de tienduizenden demonstranten het gisteravond op hem hebben gemunt, maar dat zij het over de koers van het land onderling totaal oneens zijn. Olmert zelf zegt zijn verantwoordelijkheid te nemen door juist niet af te treden en de aanbevelingen van de commissie uit te voeren.

Een van zijn medewerkers voegde daaraan toe dat „Israël geen bananenrepubliek is”. De emoties op straat kunnen over een paar weken weer de heel andere kant opgaan, zei hij.