Conflict om inkoop eigen aandelen

ABN Amro en de Belastingdienst twisten over een fiscaal geschil dat de bank potentieel enkele honderden miljoenen euro’s kan kosten. Het gaat over een special fiscaal product dat de bank heeft ontwikkeld voor beursgenoteerde bedrijven die eigen aandelen willen inkopen.

Steeds meer multinationals sluizen overtollige liquiditeiten terug naar de aandeelhouders door het aandelenkapitaal te verkleinen, waardoor de waarde van de overgebleven aandelen stijgt. Dat gebeurt doordat de multinational aandelen van zichzelf inkoopt en vervolgens intrekt.

Zo’n transactie heeft hetzelfde effect als een dividenduitkering en daarom eist de belastingwet dat de multinational op de aankoopsom dividendbelasting inhoudt. Dat was tot 1 januari 2007 25 procent, nu is het 15 procent, soms geldt een vrijstelling. Degene die zijn aandelen aan de multinational aanbiedt, kan de ingehouden dividendbelasting bij de fiscus terugvragen of met een eigen belastingaanslag verrekenen.

Voor sommige, vooral buitenlandse, aandeelhouders is dat lastig of onmogelijk. Bovendien zijn de verkopers van de aandelen bij transacties op een effectenbeurs niet of moeilijk te achterhalen. Daarvoor wordt een oplossing gevonden door een bank in te schakelen. Die koopt de aandelen op de beurs in, houdt ze zelf even in portefeuille en verkoopt ze vervolgens aan de multinational. Ook dan moet die belasting inhouden, maar de bank kan dat bedrag meteen verrekenen.

De belastinginspecteur heeft geen bezwaar tegen deze constructie, mits de bank enige tijd daadwerkelijk eigenaar van de aandelen is geweest. Met andere woorden mits de bank koersrisico heeft gelopen.

Het is goedkoper als de bank en de multinational afspreken dat de laatste de koersschommelingen opvangt. Maar dan ligt de fiscus dwars. Als oplossing heeft ABN Amro een moeilijk te doorgronden constructie ontwikkeld die de inspecteur op afstand moet houden én de bank moet vrijwaren voor risico’s. Zo kon ABN Amro met een goedkope aanbieding concurrenten aftroeven.

Misschien heeft de bank te veel risico’s genomen. De Amsterdamse belastinginspecteur gelooft namelijk niet dat ABN Amro bij deze constructie voor haar cliënten KPN en ASML echt risicodragend aandeelhouder is geweest.

Wie met de miljoenenstrop zit als het geschil escaleert, kan alleen worden bepaald aan de hand van de niet openbare contracten tussen ABN Amro en haar cliënten.