‘Bescherm anonieme bronnen’

Nederlandse journalisten staan, vaker dan voorheen, onder druk van justitie om hun (anonieme) bronnen prijs te geven. Het is raadzaam om bronbescherming wettelijk vast te leggen, aldus een verkennend onderzoek van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ). Dat werd gisteren gepresenteerd tijdens de Dag van de persvrijheid. „Gijzeling van journalisten werkt averechts”, zegt een van de onderzoeksters, Astrid van Unen.

Een beroepsgeheim zoals dokters, geestelijken en advocaten dat hebben zit er voor Nederlandse journalisten niet in. Vandaar dat een verslaggever die zijn anonieme bron wil beschermen, in conflict kan komen met justitie. Van Unen voerde, samen met Stella Braam, voor de NVJ een onderzoek uit naar bronbescherming. Hun conclusies zijn mede gebaseerd op een enquête onder NVJ-leden en gesprekken met journalisten die ooit gegijzeld werden omdat ze hun bronnen beschermden. Bekende voorbeelden zijn toenmalig Spits-verslaggever Koen Voskuil, en (recenter) de twee journalisten van De Telegraaf die in de cel belandden omdat ze schreven over een lek bij de AIVD. Behalve journalisten interviewden Braam en Van Unen ook deskundigen van ‘de andere kant’ , zoals oud-officier van justitie Teeven en ex-minister van Binnenlandse Zaken Remkes. De gegijzelde Nederlandse journalisten hebben hun bronnen nooit prijsgegeven. Fred Teeven noemt gijzeling van journalisten ‘spierballengedrag dat niks oplevert’. „Het zijn individuele beslissingen van de rechter-commissaris.”

Lees een interview over het onderzoek op www.nrc.nl/media