Van comic tot moderne franchise

De stripverfilming is populair: Spider-Man begon zijn carrière als stripheld, net als Superman en Batman.

Waarom hebben film en strips zoveel gemeen?

Film en de krantenstrip hebben veel gemeen. De populariteit van het medium film viel samen met die van de comics: de meestal uit vier panelen bestaande strip die in kranten door heel Amerika werden gepubliceerd. The Golden Age of Comics begon in 1914, precies tegelijk met de geboorte van de feature film – een film met een lengte van minimaal 90 minuten – die het begin inluidde van de Gouden Hollywoodperiode.

Naast die gedeelde geschiedenis als smaakmaker van de populaire cultuur, zijn er ook formele overeenkomsten. Een paneel is gelijk te stellen aan een kader, één camera-instelling. In het paneel/kader gebeurt iets wat grafisch interessant is en de aandacht vasthoudt.

Cartoons en strips werden vaak gepubliceerd als serie, met elke dag of week een aflevering. Dat bracht de filmindustrie op een idee: waarom doen we dit niet ook in de bioscoop? Het leidde tot de serial, een serie waarvan elke week een episode van 20 minuten in de bioscoop werd vertoond als voorprogramma.

Veel van die serials werden gebaseerd op populaire krantenstrips: Flash Gordon (strip uit 1934; drie serials tussen 1936 en 1940), Dick Tracy (strip: 1931, serial: 1937), Batman (strip: 1939/1940, serial: 1943) en Superman (strip: 1938, als animatie: 1941-1943, serial: 1948, televisieserie: 1951, 1966). Allemaal titels die intussen ook hebben geleid tot een moderne franchise (met diverse sequels, zoals Batman en Superman) of verfilming (Flash Gordon, Dick Tracy).

De relatie tussen strip en film gaat terug tot 1898, toen de Britse filmpionier George Albert Smith de Engelse al karikaturen rond ‘Ally Sloper’ verfilmde. Een initiatief dat in 1921 ook vervolgfilms opleverde als Ally Sloper Goes Yachting. De eerste Amerikaanse stripverfilming volgde in 1900 toen J. Stuart Blackton een adaptatie maakte van de cartoon Happy Hooligan.

De verwantschap tussen getekende strip en animatiefilm dateert ook al van meer dan een eeuw geleden. Het beroemdste voorbeeld is de overstap die Winsor McCay’s Little Nemo in Slumberland maakte van een krant naar een korte tekenfilm in 1911. Ook Popeye is al behoorlijk oud: de eerste geanimeerde Popeye-cartoon dateert uit 1933.

Op 4 en 5 mei draait in het Filmmuseum in Amsterdam de allereerste Tom Poes-film: Tom Puss: Das Geheimnis der Grotte (1944).