‘Notoire wanbetalers zijn moeilijk te verzekeren’

Ineens blijken 241.000 mensen onverzekerd te zijn tegen ziektekosten, minder dan vóór het nieuwe zorgstelsel, maar meer dan tot nu toe werd gedacht. Wat te doen?

Meer Nederlanders zijn onverzekerd dan tot nu toe werd aangenomen. Het Centraal Bureau voor de Statistiek liet gisteren weten dat er vorig jaar zomer geen 182.000 onverzekerden waren, zoals het toen meldde, maar 241.000. Dat weet het CBS nu, omdat het sindsdien allerlei bestanden aan elkaar heeft weten te koppelen, zoals de gemeentelijke basisadministratie en de polisadministratie. Hoe moet het aantal onverzekerden worden teruggedrongen?

Rolf de Groot, bijzonder hoogleraar Zorgverzekeringsrecht aan de Vrije Universiteit:

„Ik zou een wetswijziging willen bepleiten, zodat de overheid onverzekerden actief kan opsporen en beboeten. Het heeft mij altijd bevreemd dat men bij de invoering van de Zorgverzekeringswet ervan uit is gegaan dat iedere Nederlander zijn eigen verantwoordelijkheid neemt. Dat vertrouwen in de burger blijkt nu niet helemaal gerechtvaardigd. De overheid controleert niet of mensen hun gezondheid hebben verzekerd en legt ook geen sancties op als zij dat niet doen, terwijl zij daartoe wel verplicht zijn. Dat is raar. Want bij de autoverzekering gebeurt dat wel. Vanuit het oogpunt van de patiënt is er overigens niet zo veel aan de hand. Een onverzekerde die plotseling zorg nodig heeft, kan zich altijd alsnog verzekeren. Niemand hoeft dus verstoken te blijven van medische hulp.”

Bert Wiegman, medisch directeur Academisch Medisch Centrum in Amsterdam:

„We sporen onverzekerde patiënten aan om zich te verzekeren en helpen ze daarbij en dat gaat meestal goed. Maar de laatste tijd zien we langzaamaan een nieuw probleem ontstaan. Verzekeraars willen best iemand accepteren die twee, drie maanden geen premie heeft betaald. Maar als diegene in maart vorig jaar voor het laatst premie heeft betaald, doen ze daar heel moeilijk over. Notoire wanbetalers zijn moeilijk te verzekeren. Als dat probleem toeneemt, moeten we dáár een oplossing voor zien te vinden. Het aantal illegalen in het ziekenhuis blijft al jaren ongeveer gelijk. De vergoeding die we daarvoor van de verzekeraars krijgen houdt in 2008 op te bestaan. Het koppelingsfonds, waarvan huisartsen nu gebruikmaken, zou kunnen worden uitgebreid voor ziekenhuizen.”

Tof Thissen, directeur van organisatie van sociale diensten Divosa:

„1. Mensen moeten zich gewoon verzekeren. 2. Zorgverzekeraars moeten doen wat ze hebben afgesproken: gemeenten in een vroeg stadium waarschuwen als iemand, zeg, twee maanden zijn verzekeringspremie niet heeft betaald. Eén verzekeringsmaatschappij doet dat consequent, enkele incidenteel en de meeste niet. 3. Zorgverzekeraars zouden de afdeling toeslagen van de belastingdienst moeten informeren wie verzekerd is en wie niet, zodat de belastingdienst weet aan wie hij een zorgtoeslag moet uitkeren. Ook dat is afgesproken met de minister van Volksgezondheid. Dat betekent dat de belastingdienst mensen erop moet wijzen als zij recht hebben op een toeslag, én hen moeten aansporen zich te verzekeren tegen ziektekosten.”

Fred van den Heuvel, directeur van verzekeraar Azivo: „We zijn nu poppenkast met elkaar aan het spelen. We moeten gewoon terug naar een inkomensafhankelijke premiebetaling. Dan wordt de premie bij burgers aan de bron ingehouden, op hun loonstrook, via hun AOW of uitkering. Dan heb je de garantie dat iedereen meebetaalt en dan heeft ook iedereen recht op zorg. Dat is veel eerlijker. Nu maken we enorm veel administratieve kosten met een nominale en inkomensafhankelijke premie en een zorgtoeslag.”

Pieter Omtzigt, Kamerlid CDA:

„Voor niet iedereen is duidelijk wanneer de verzekeringsplicht ontstaat. Dat is niet zo als je in een asielzoekerscentrum zit, want dan zorgt de Nederlandse staat nog voor je. Maar zodra je een verblijfsvergunning hebt, heb je de plicht je te verzekeren. Dat moeten we deze mensen duidelijker en op tijd meedelen. Hetzelfde geldt voor gevangenen. Hun zorgverzekering wordt opgeschort zodra ze in de cel belanden. Maar bij vrijlating krijgen ze niet te horen dat ze zich weer moeten verzekeren. Daar moeten wij ze aan helpen herinneren met een folder of een inschrijfformulier. Ik ga de minister vragen of hij de onverzekerden persoonlijk een brief kan sturen waarin hij ze vraagt om zich te verzekeren.”

Jantine Kriens, wethouder zorg Rotterdam:

„Gemeenten hebben goed zicht op wie de premies niet heeft betaald uit slordigheid – tegen hen moeten we streng zijn – en wie zo in de prut zit dat we diegene moeten helpen. Gemeenten zouden een fonds moeten beheren van waaruit we de achterstallige rekeningen van die mensen kunnen betalen zodat zij zich weer kunnen verzekeren. Dat is overzichtelijker dan dat hulpverleners zelf geld moeten aanvragen voor dezelfde mensen.”

Hoofdartikel: pagina 7