Langere files voor meer geld

Met een Spyker door de woestijn toeren of de AutoRAI laten openen; je kunt Jan Peter Balkenende nauwelijks een groter plezier doen. De paradox is echter dat de automobilist van het kabinet-Balkenende IV bar weinig te verwachten heeft.

Jan Peter Balkenende tijdens de opening van de AutoRAI achter het stuur van een Spyker. Foto Jeroen Oerlemans NEDERLAND, AMSTERDAM, 15 FEBRUARI 2005 Jan Peter Balkenende deed gisteren bij een onofficieel bezoek aan de Autorai ook nog even de stand van de nederlandse sportwagenfabrikant Spyker aan, waar hij niet aan de verleiding kon weerstaan om even in een van de exclusieve machines plaats te nemen. Foto: Jeroen Oerlemans/Hollandse Hoogte Hollandse Hoogte

Auto’s zijn fun, zei premier Balkenende toen hij op uiterst amusante wijze en met grote bevlogenheid afgelopen maart de AutoRAI opende. Op bijna cabareteske wijze hield de minister-president een openingsspeech waarin hij de loftrompet stak over de auto. Die voorliefde voor auto’s werd ook al door hem geëtaleerd tijdens een delegatiereisje naar de Verenigde Arabische Emiraten in 2006 toen Balkenende in een sportwagen van Nederlandse makelij, een Spyker, 140 kilometer van Abu Dhabi naar Dubai reed. Holland-promotie in de woestijn voor Spyker, dat een aantal Arabische financiers had weten te strikken.

De grote liefde en bewondering van Balkenende voor auto’s staat echter haaks op de politieke realiteit. „Ik was ook bij die opening van de RAI”, zegt het VVD-Kamerlid Paul de Krom. „En ik vind het nogal cynisch en wrang dat er zo’n toespraak wordt gehouden door de premier van een kabinet dat de automobilist met een lastenverzwaring van 0,5 miljard euro opzadelt.”

Het nieuwe regeerakkoord biedt de Nederlandse automobilist weinig uitzicht op een betere toekomst. Het half miljard dat extra bij de auto wordt weggehaald is opgebouwd uit een verwachte opbrengst van 150 miljoen euro aan extra heffing van de belasting voor personenwagens en motorvoertuigen (BPM), waardoor elke nieuwe auto gemiddeld 300 euro duurder wordt, en een extra belasting op diesel, die 350 miljoen moet opbrengen.

Daar staat in het regeerakkoord 100 miljoen tegenover, voor nieuwe wegen en vaarwegen. In de ogen van Johan Hakkenberg, directeur van de Rijksdienst voor het Wegverkeer, is dat een wel erg schamel bedrag. „Als je ziet dat er ruim 1 miljard naar onderwijs gaat, dan is 100 miljoen voor infrastructuur wel erg weinig. Terwijl de files worden gezien als een van de grootste problemen waar we mee worden geconfronteerd”, aldus Hakkenberg in een interview met het blad Auto In Bedrijf. VVD’er De Krom spreekt van roofmoord op de automobilist. Die staat in zijn ogen langer in de file voor meer geld. Ook de brancheverenigingen Bovag en RAI hebben de lastenverzwaring scherp veroordeeld: „Onder het mom van het milieu worden de totale lasten op autobezit en -gebruik verhoogd. Dat wijzen wij ten stelligste af.”

Het kabinet-Balkenende zegt te willen werken aan economische groei, maar houdt volgens deskundigen geen rekening met de wetmatige zekerheid dat 1 procent economische groei 1,5 procent meer mobiliteit betekent. Automobilisten die dagelijks onderweg zijn, weten dat het Nederlandse wegennet volledig is dichtgeslibd.

Een ontwikkeling waarover de OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) haar zorg al heeft uitgesproken. De ochtendspits duurt inmiddels al van half zeven in de ochtend tot soms wel na half elf en rond drie uur begint tegenwoordig de avondspits die tot een uur of acht duurt.

„80 procent van de reizigerskilometers in dit land wordt met de auto afgelegd, dat wordt nogal eens vergeten”, zegt Paul de Krom. In de Mobiliteitsnota – die nog door het vorige kabinet is vastgesteld – is weliswaar tot 2020 een bedrag van 80 miljard euro gereserveerd voor verbetering van de wegen, maar in de ogen van de VVD is dat volstrekt onvoldoende. „In 2005 is er 27 kilometer snelweg aangelegd en 2 kilometer provinciale weg. Dat schiet niet echt op”, schampert De Krom. „De bestuurlijke spaghetti moet worden opgeruimd en het kabinet zou eens besluiten moeten nemen. Over het verlengen van de A4 bij Delft wordt al veertig jaar geleuterd. Dat is toch dramatisch?”

De Kroms CDA-collega, verkeerswoordvoerder Ger Koopmans, denkt daar iets genuanceerder over. „Die 80 miljard is tot 2020 ruim voldoende. Dat is zoveel geld, dat ik me meer zorgen maak over hoe we dat moeten wegzetten. En reken maar dat er wat gaat gebeuren; minister Eurlings (Verkeer, CDA) gaat knopen doorhakken. Hij heeft een indrukwekkende ambitie. Al zeg ik er meteen bij dat er tussen het maken van de plannen en de uitvoering ervan algauw tien jaar gaat zitten. Zolang duurt het nu eenmaal in Nederland, we zijn een vol en druk land en iedereen wil inspraak.”

Het blad Autovisie onderzocht het regeerakkoord en kwam tot de conclusie dat er sprake is van een „een nieuwe uier aan de melkkoe”. Die constatering kan de baas van het kabinet niet zijn ontgaan. Want tijdens de opening van de AutoRAI liet Balkenende doorschemeren een enthousiast lezer te zijn en een abonnement op het tweewekelijkse automagazine te hebben.