Sarkozy en Royal vanavond in debat

Alleen al de zeldzaamheid maakt de gebeurtenis ‘historisch’. Vanavond gaan de twee Franse presidentskandidaten, Nicolas Sarkozy en Ségolène Royal, met elkaar in debat. De tv-uitzending, vanaf 21 uur, wordt naar verwachting door 20 miljoen Fransen gevolgd. Bijna de helft van alle kiezers die zondag de opvolger van Chirac aanwijzen.

Het is het vijfde Franse verkiezingsdebat ooit, na confrontaties tussen onder meer de kandidaten Giscard d’Estaing en Mitterrand in 1974 en 1981 en Mitterrand en Chirac in 1988. Elk debat heeft zijn legendarische soundbites opgeleverd, zoals van Giscard uit 1974: „U heeft geen monopolie op het hart, meneer Mitterrand.”

Het laatste debat dateert van twaalf jaar geleden, tussen Chirac en Jospin. In 2002 weigerde Chirac het debat met de extreemrechtse kandidaat Jean-Marie Le Pen.

Frankrijk heeft geen debatcultuur. Presidentsverkiezingen zijn, volgens de formule van generaal De Gaulle, een ‘ontmoeting tussen man en volk’ (of vrouw en volk) – niet tussen kandidaten. De campagnes zijn zegetochten voor eigen aanhang, gecombineerd met interviews door – liefst welgezinde – journalisten. Sarkozy beschikt zelfs over een eigen tv-station (nstv) dat zich op zijn website toelegt op het bewonderend volgen van de kandidaat.

Het debat van vanavond is omgeven met strenge regels om de kandidaten te behagen. Zelfs tussenshots zijn verboden. Zij kunnen afleiden.

Het debat is het enige moment in de komende vijf jaar dat de president zich rechtstreeks verdedigd zal hebben tegen zijn voornaamste opponent. Eenmaal gekozen, hoeft hij nooit meer zijn paleis uit om in het parlement verantwoording af te leggen. Sarkozy en Royal hebben wel moderniseringen beloofd.

Royal geldt als beter in het debat dan in het toespreken van zalen. In een tv-filmpje uit 1993 is te zien, hoe zij een donderpreek van Sarkozy onderbreekt: „Een beetje respect graag.” Sarkozy krimpt ineen. Volgens de peilingen is hij zondag favoriet. Vanavond heeft Royal een laatste kans om de verhoudingen te veranderen.

Meer over de Franse presidentsverkiezingen via:

www.nrc.nl/nieuwsthema