Kitscherig antwoord op levensvragen in ‘Fountain’

The Fountain. Regie: Darren Aronofsky. Met: Hugh Jackman, Rachel Weisz, Ellen Burstyn, e.a.

The Boss of it All van Lars von Trier is niet de enige film die deze week uitgaat en aanzet tot bewondering en afschuw tegelijkertijd. De neo-new age, semi-filosofische beelden en associaties die Darren Aronofsky in The Fountain tevoorschijn tovert, roepen hetzelfde effect op. Maar bij Von Trier valt er tenminste nog iets te lachen. Wie Aronofsky’s (1969) eerdere werk zag, zal niet verbaasd zijn dat hij nu met The Fountain op de proppen komt. In zijn superlowbudget zwart-wit debuutfilm Pi (1998) voerde hij een waanzinnige wiskundige op, in de Hubert Selby jr.-verfilming Requiem for a Dream (2000) bewees hij stijlvast de drugsroes van zijn hoofdpersonen in filmbeelden te kunnen omzetten. The Fountain is zijn poging tot een overgestileerd antwoord op alle vragen naar de zin van het bestaan. Hij vlecht daartoe drie verhaallijnen door elkaar, met steeds dezelfde acteurs in min of meer dezelfde rollen. Hugh Jackman en Rachel Weisz spelen een kosmisch tot elkaar veroordeeld liefdespaar. In het heden is hij een wetenschapper, die per se een medicijn voor zijn doodzieke vrouw wil vinden. In een andere incarnatie verschijnt zij als Koningin Isabella van Spanje en is hij een conquistador die voor haar op zoek gaat naar de Boom des Levens. En in de verre toekomst zweven zij door de ruimte op weg naar verre bestemmingen. Wie wil, kan er al zijn interpretatiekunsten op loslaten. Of we nu te maken hebben met een levenskringloop of de hallucinaties van een overwerkte geest, of de film nu een liefdesverhaal presenteert of kritiek levert op de manier waarop de mens met de natuur omgaat – je kunt er alle kanten mee op. Meestal is het fijn als een film zoveel duidingen toelaat; dat levert de nagesprekken op waaraan regisseurs als Aronofsky hun cultstatus ontlenen. Nu blijft het allemaal heel vrijblijvend, terwijl de subliem kitscherige esthetiek in The Fountain tegelijkertijd de goede smaak tart.