Minder zetels coalitie in senaat

De coalitiepartijen, CDA, PvdA en ChristenUnie, krijgen waarschijnlijk een kleinere meerderheid in de Eerste Kamer dan werd gedacht na de Provinciale Statenverkiezingen van 7 maart. Na verdeling van de restzetels zouden de drie partijen nog maar een krappe meerderheid van 39 van de 75 Eerste Kamerzetels halen, in plaats van de voorspelde 41.

Dat blijkt uit een rekenmodel van oud-PvdA’er Hylke ten Cate, dat partijen zelf hebben gebruikt bij de verdeling van de restzetels. Volgens de berekening van Ten Cate krijgt het CDA 21 zetels, de PvdA 14 en de ChristenUnie 4. De VVD krijgt er 14, de SP 11, GroenLinks 5, de SGP 2, D66 2, de OSF 1 en de Partij voor de Dieren 1.

De veranderende zetelverdeling is het gevolg van een ingewikkeld spel met de verdeling van de beschikbare restzetels. Tot afgelopen vrijdag hebben de partijen in de senaat onderhandeld over lijstverbindingen, waarmee ze het eigen zetelaantal hoopten te maximaliseren. Tot vorige week spraken PvdA, SP, GroenLinks en Partij voor de Dieren over een brede linkse lijstverbinding, maar die strandde uiteindelijk. Volgens GroenLinks wilde de SP niet met de PvdA in één combinatie.

Er resteren drie lijstverbindingen: CDA, ChristenUnie en SGP gaan samen, evenals VVD, D66 en Onafhankelijke Senaatsfractie. De derde combinatie is GroenLinks en de Partij voor de Dieren. Hiervan profiteren GroenLinks, D66 en de SGP. Ten opzichte van de eerste schatting verliezen CDA, PvdA en VVD elk één zetel.

Oud-PvdA’er Hylke ten Cate heeft op zijn website (home.planet.nl/~cate0013) een rekenmodel gemaakt. Voorheen rekende Ten Cate de gunstigste lijstverbinding uit voor zijn partij, de PvdA, maar nu mochten alle partijen het model gebruiken. Diverse partijen hebben erkend dat de manier waarop ze de restzetels verdelen weinig meer met democratie te maken heeft. VVD-fractievoorzitter Rosenthal sprak in maart nog van „regenteske rekenarij”.

De zetelverdeling van de Eerste Kamer wordt op 29 mei definitief. Dan kiezen de op 7 maart gekozen leden van de Provinciale Staten de samenstelling van de senaat. Alle prognoses voor de senaat zijn gebaseerd op de veronderstelling dat Statenleden trouw zijn aan hun partij. Als ze op een andere partij stemmen, kan de zetelverdeling nog veranderen. Zo zijn de 21ste zetel van het CDA en de tweede zetel van D66 nog onzeker.