Köroglu bewijst zijn talent met ‘Vuile handen’

Voorstelling: Vuile Handen van Jean-Paul Sartre, door Theater EA. Regie Tarkan Köroglu. Gezien: 26/4 Compagnietheater, Amsterdam. Tournee t/m 19/5 en in de herfst. Info: 020-5205310 en www.theatercompagnie.nl

In het donker zingt hij een liedje van Leonard Cohen, met daarin de dreigende zin: „I took my gun”. Zo presenteert Hugo uit Vuile Handen zich aan het publiek en het is een intro dat iets van de inhoud verraadt, waardoor er meteen spanning is.

Theater EA speelt het drama Les mains sales van Jean Paul Sartre (1948) als een strakke thriller. Dat die thriller tevens discussietheater bevat, maakt de voorstelling er niet saaier op, want de personages hebben werkelijk iets op te merken. Over idealisme en realisme bijvoorbeeld, over dwang en keuzevrijheid, over eigen verantwoordelijkheid en extreme omstandigheden.

Sartre toetst zijn existentialistische filosofie aan de politiek, in een stuk dat zich in de oorlog afspeelt. De fictieve staat Illyrië is door fascisten bezet en De Partij strijdt zowel tegen de bezetters nu, als voor een klassenloze maatschappij later. Dat spreekt het rijkeluiszoontje Hugo wel aan. Hij wil met zijn verleden afrekenen en hunkert naar erkenning, hij moet iets doen, iets stoers. Maar de moord die hij dan mag plegen schuift hij lang voor zich uit, mede omdat hij van zijn slachtoffer gaat houden. Partijleider Hoederer moet uit de weg worden geruimd omdat hij een pact met de regerende facties wil sluiten. Maar Hugo schiet pas als hij zijn vrouw in de armen van de big boss ziet liggen. Wat was zijn daad? Een bewuste actie of een toevalstreffer?Een politieke moord of een crime passionel?

Hugo blijft een dubieuze figuur. Net zo dubieus als Sartre, die veel van zichzelf in dat intellectuele ventje legde. Erik van der Horst speelt Hugo met de juiste mengeling van heilige verontwaardiging en bodemloze angst. Tegenover hem staat Khaldoun Elmecky als de nuchtere Hoederer die, door Hugo’s vrouw uitgedaagd, ineens driftige passie toont: mooi! Die vrouw wordt lekker grillig gespeeld door de jonge actrice Laura de Boer. En Hanneke Scholten als Hugo’s harde partijvriendin Olga is zacht genoeg om geen karikatuur te worden.

Vuile handen is een regie van EA-leider Tarkan Köroglu. Deze Turkse Nederlander ensceneerde eerder Bloedbad, naar het revolutiedrama Marat/Sade van Peter Weiss. Ook toen viel de combinatie van ernst en humor, van suspense en diepgang, van engagement en muzikaliteit, aangenaam op. Köroglu is allang geen belofte meer – hij hoort bij de regisseurs die er echt toe doen.