Een groote reidans

‘De arbeidersklasse danst een groote reidans.’ Die dichtregel van Herman Gorter representeert de oubolligheid van de 1-meiviering. ‘Arbeidersklasse’ en ‘reidans’ zijn woorden van grootouders. En met moderniseringen als ‘de callcentermeisjes dansen de salsa’, en ‘de klusillegalen dansen een grote linedance’, vrees ik dat je Gorter geen recht doet.

1 mei is vooral een dag waarop 80-jarige leden van socialistische en sociaal-democratische partijen een roos bezorgd krijgen van een lokale afdelingsvoorzitter. ‘Weet je nog’, zegt het 80 jaar oude lid. Minimumlonen, werkweken, stakingen, eerlijker delen, de 1-meiviering waar duizenden aan meededen. De afdelingsvoorzitter weet het nog. Niet omdat hij het zich herinnert, maar omdat het hem vorig jaar ook verteld werd. En het jaar daarvoor.

Jacques Tichelaar zal vandaag een Rotterdamse haven bezoeken. Hij zal vermoedelijk spreken over vroeger, havenarbeiders, Rotterdam als echte arbeidersstad, het belang van gewoon werk, hoe er is gevochten voor een fatsoenlijk loon en fatsoenlijke arbeidersomstandigheden.

Intussen trekken op dat moment in het oosten de Polen ons land binnen. Vanaf vandaag mogen ze hier werken. Dat heeft wel iets: op 1 mei krijgt een grote groep arbeiders het recht hier te werken. Maar het is electoraal niet verstandig om het uitgebreid te vieren. De dag van de arbeid is vooral een nostalgisch dag om te herdenken dat er ooit gestreden is voor betere lonen.

En toch: de strijd voor de rechten van degenen die het werk doen dat wij outsourcen? Verdient die geen aandacht? Net als de zin van werk? Ik verzet me tegen de negentiende-eeuwse verhouding werkgever-werknemer als een individuele uitruil van geld voor arbeid tegen een marktprijs. Werk is ook zingeving, je kantoor een plaats waar je je thuis moet voelen. Je verblijft er 36 uur per week. Iedereen heeft recht op een werkomgeving waar hij zich thuisvoelt. Iedereen zou ten minste een deel van zijn leven werk moeten doen waar hij de zin van inziet. Misschien dat ik straks bij de koffieautomaat toch even met de collega’s een reidans maak.

Menno van der Veen

Publicist en programmamaker bij de Balie in Amsterdam.