De brute mullah zou een grote vangst zijn

Van een groot lenteoffensief van de Talibaan is het nog niet gekomen. Maar het aantal doden in de strijd is wel twee keer zo hoog als vorig jaar.

Mullah Dadullah, de leider van de Talibaan in Zuid-Afghanistan, zou sinds een week omsingeld zijn in Uruzgan. Volgens de provinciale veiligheidschef en de onderminister van Binnenlandse Zaken zijn ongeveer 200 Talibaan-strijders voor een vergadering bijeengekomen in een dorp in het district Chora, en daar ingesloten. Ze zouden zich nu verschuilen tussen burgers, zodat de politie ze niet kan aanvallen. Een woordvoerder van de Talibaan ontkende tegenover internationale persbureaus dat zijn leider deel uitmaakt van de groep in Uruzgan.

Mullah Dadullah zou zo ongeveer de grootste vangst zijn voor de Afghaanse overheid. Hij is een vertrouweling van Talibaan-leider Mullah Omar, van wie gedacht wordt dat hij in Pakistan verblijft. Hij kreeg president Karzai in maart zover vijf belangrijke Talibaan-strijders vrij te laten (onder wie zijn broer), in ruil voor de Italiaanse journalist Mastrogiacomo. Zijn reputatie van bruutheid is groot.

Afgelopen winter dreigde Dadullah met een lenteoffensief, waarvoor duizenden zelfmoordterroristen klaar zouden staan. De NAVO-missie ISAF, Amerikaanse terreurbestrijders en de meeste waarnemers zijn het er inmiddels over eens dat een offensief zoals dat vorig voorjaar plaatsvond is uitgebleven. Toen deden de Talibaan met honderden strijders tegelijk aanvallen op stadjes en legerbases in het zuiden.

Maar het dodental in Afghanistan is in de eerste vier maanden van 2007 dubbel zo hoog als in dezelfde periode vorig jaar. Volgens persagentschap AP zijn er al ruim duizend doden gevallen, van wie ruim tweederde opstandelingen. Er zijn 39 westerse soldaten omgekomen, tegenover vijftien vorig jaar. Het aantal zelfmoordaanslagen is verdrievoudigd, tot 39.

ISAF lanceerde twee maanden geleden operatie Achilles, bedoeld om het noorden van Helmand te zuiveren van Talibaan. De grootste overwinning voor ISAF is tot op heden de herovering van het stadje Sangin. Volgens de Talibaan is dat succes relatief: tegen het Institute for War and Peace Reporting zei een anonieme woordvoerder dat ze zich op verzoek van de lokale stamoudsten tijdelijk hadden teruggetrokken om de papaveroogst niet in gevaar te brengen. „Maar nu zijn we klaar om weer te vechten.” De strategisch belangrijke plaats Musa Qala is nog altijd in handen van de Talibaan. Gisteren begon ISAF met ruim 2.000 militairen operatie Silicon, onderdeel van Achilles, om de rest van de Sangin-vallei veilig te stellen.

Ook de Nederlandse militairen in Uruzgan lijden onder de papaveroogst. In het weekeinde hebben ze een politiepost in Chora moeten bombarderen, die de Talibaan eerder konden innemen omdat de agenten thuis aan het oogsten waren. Ongeveer tweederde van de bevolking van Uruzgan is afhankelijk van de papaverteelt.

Minister Verhagen (Buitenlandse Zaken, CDA) zei in een Kamerdebat vorige week met tegenzin akkoord te zijn gegaan met het plan van de Afghaanse regering om de papavervelden in Uruzgan te vernietigen. Afghaans en Amerikaans veiligheidspersoneel is donderdag begonnen met het omploegen van de velden – en zondag voor het eerst beschoten. Vier Afghanen raakten gewond.

Nederland heeft zich het recht voorbehouden de vernietiging te stoppen als die de stabiliteit in gevaar brengt. Ook is afgesproken dat kleine boeren worden ontzien, om te voorkomen dat zij zich tegen de ISAF-troepen keren. In Sangin, in Helmand, is dat al gebeurd. Inwoners vertelden het Institute for War and Peace Reporting hoe de politie hun bezittingen had geplunderd na de herovering van het stadje.

Richard Holbrooke, voormalig Amerikaans ambassadeur bij de VN, waarschuwde zaterdag op een conferentie in Brussel dat de Afghaanse regering de steun van de bevolking aan het verliezen is. „Het Amerikaanse opleidingsprogramma voor de politie is een slechte grap, een complete janboel. Ik wil niet negatief klinken, maar zolang we niet eerlijk zijn over het probleem kunnen we jaar na jaar blijven zeggen dat we vooruitgang boeken, en ondertussen steun verliezen. We weten allemaal waar dat toe leidt”, zei hij, refererend aan de situatie in Irak.