Crisis in de wereldzeeën?

‘De oceanen worden leeggevist. Grote organisaties als het Wereld Natuur Fonds en Greenpeace schuwen grote woorden niet. Er zijn inderdaad problemen met de visserij in de wereldzeeën die om een oplossing vragen, zoals de bijvangst van haaien, albatrossen, dolfijnen en schildpadden. Een bezoekje aan www.goedevis.nl kan ik dan ook iedereen aanraden. Maar of het ook echt vijf voor twaalf is voor de zeevissen?

Kabeljauw in het nauw

De grootste zorgen baart de kabeljauw: commercieel gezien lange tijd de belangrijkste vis in onze visserijregio, het Noord-Atlantische gebied. De forse olijfgroene tot grauwbruine kabeljauw herken je aan de zijlijn en de baarddraad. Hij heeft stevig wit vlees – los als het gaar is – dat zeer geliefd is in de keuken. Deze trekvis legt enorme afstanden af en de vrouwtjes leggen tot vijf miljoen eitjes. Hij wordt gevangen met onder andere staandwand-netten, die worden uitgezet rond scheepswrakken, waar grotere kabeljauwen graag jagen op vis, kreeftachtigen en schelpdieren. De grootste kabeljauw die ooit is gevangen woog maar liefst 95 kilo; het gemiddelde gewicht van een kabeljauw is 2,5 kilogram.

1,6 miljard kabeljauwen

In het Arctisch gebied wordt de massa aan kabeljauw op 1,6 miljoen ton geschat (de helft van de visstand rond 1950). Aangenomen wordt dat dit ongeveer 40 procent van de wereldpopulatie is. Dit betekent dat de wereldpopulatie kabeljauw al gauw 1,6 miljard vissen bedraagt. Daarbij zijn de vangstquota sterk gereduceerd en laat de soort sinds 2000 weer een voorzichtig herstel zien. Uitsterven lijkt daarom onwaarschijnlijk.

Bijna 30.000 vissoorten

Wereldwijd zijn er 29.300 vissoorten; meer dan de helft van alle gewervelde dieren. Van al die soorten hebben slechts enkele tientallen – de commercieel interessante – te lijden onder overbevissing. Een ruwe schatting leert dat de mens jaarlijks ongeveer 0,02 procent van alle vis uit de oceanen haalt. En dat slechts 0,04 procent van alle vis die sterft, door visserij omkomt. Dit betekent dat 99,96 procent van alle vissen door andere oorzaken om het leven komt. ‘De oceanen worden leeggevist’, lijkt me daarom een nogal groteske leus. ‘De kabeljauw heeft te lijden onder overbevissing’, kan wel feitelijk worden onderbouwd.

Onze eigen Noordzee

Van de haring in de Noordzee wordt al decennialang gezegd dat deze binnenkort uitsterft. Op de grafiek is te zien dat de soort de afgelopen tien jaar juist toeneemt: de stand is meer dan drie keer zo hoog als in 1995. Ook is te zien hoe grillig het populatieverloop is – zoals bij de meeste vissen – en dat een zeer lage stand gevolgd kan worden door spectaculair herstel. Twee weken geleden werden nog twee nieuwe vissoorten ontdekt in de Noordzee: de bandvis en de wrakbaars. Ook op het visfront zijn dus volop positieve ontwikkelingen!