Britse geheime dienst liet samenzweerders ‘7/7’ lopen

De Britse binnenlandse veiligheidsdienst MI5 volgde twee van de vier daders van de zelfmoordaanslagen van juli 2005 in Londen al ruim een jaar voor de aanslagen, maar arresteerde hen niet omdat ze in de optiek van de dienst geen direct gevaar vormden. Dat blijkt uit processtukken die zijn vrijgegeven bij de veroordeling, gisteren, van vijf Britse moslimmannen tot levenslange gevangenisstraffen wegens het voorbereiden van bomaanslagen in Groot-Brittannië. De openbaarmaking leidde direct tot harde kritiek op MI5.

Bij de aanslagen op het openbaar vervoer in Londen op 7 juli 2005 kwamen 52 passagiers om het leven, alsmede de vier daders. De aanslagen vormden voor zover bekend de eerste terroristische zelfmoordacties ooit in Europa. De Britse regering verklaarde naderhand dat de daders „uit het niets” kwamen.

Twee van de daders onderhielden echter contact met een van de vijf mannen die gisteren zijn veroordeeld, zo blijkt uit afgeluisterde telefoongesprekken die dienden als bewijs in de rechtszaak tegen de vijf. Het vijftal werd geruime tijd gevolgd door veiligheidsdiensten.

De vijf mannen zijn schuldig bevonden aan het beramen van aanslagen op Britse bodem. Uit de opgenomen telefoongesprekken blijkt dat zij onder meer een nachtclub, een energiecentrale en een winkelcentrum op het oog hadden. Voor hun plannen hadden zij gebruik willen maken van bijna 600 kilo kunstmest.

In totaal stonden zeven mannen terecht. De twee andere verdachten zijn vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs. Een van de veroordeelden heeft aangekondigd in hoger beroep te zullen gaan. De rechtszaak, de langste antiterrorismezaak ooit in Groot-Brittannië, duurde een jaar. De vijf mannen werden begin 2004 opgepakt.

Het bekend worden van het feit dat MI5 twee daders van ‘7/7’ in het vizier had, maar besloot hen niet te arresteren, heeft felle kritiek losgemaakt in Groot-Brittannië. Nabestaanden van slachtoffers van de aanslagen alsmede politici uit de oppositie verlangen een onafhankelijk publiek onderzoek naar het functioneren van de veiligheidsdienst, vergelijkbaar met het Amerikaanse onderzoek naar de toedracht van ‘9/11’.

In een reactie wees minister van Binnenlandse Zaken John Reid de eis van een nieuw onderzoek af. Vorig jaar concludeerde een in opdracht van premier Tony Blair aangestelde onderzoekscommissie al dat de veiligheidsdiensten geen verwijtbare fouten hebben gemaakt voor ‘7/7’.

In een ongebruikelijke stap plaatste MI5 zelf gisteren een reactie op zijn website. Daarin herhaalt de dienst zijn standpunt, dat hij op basis van destijds beschikbare gegevens niet kon weten van de plannen voor 7 juli 2005.

De veroordelingen zijn mede tot stand gekomen door de getuigenis van een informant van Amerikaans-Pakistaanse komaf. Mohammed Junaid Babar, tot enkele jaren geleden lid van een terreurnetwerk, liep in 2004 over naar de Amerikaanse federale recherche, de FBI. Babar zou de veroordeelden hebben ontmoet in kampen in Pakistan. (BBC, Reuters, AP)