Zweeftrein in de berm

Het spoornet is achterhaald, de files rijzen de pan uit en rekeningrijden helpt niks.

Tijd voor een zweeftrein.

Files zullen er in Nederland altijd zijn.Maar de lengte en het aantal files is tegenwoordig onacceptabel.

De filedruk is het afgelopen jaar met twintig procent toegenomen. Daardoor vermindert de luchtkwaliteit en verliest de Randstad zijn vitaliteit. Door het ontbreken van een visie op de mobiliteit en bereikbaarheid van het Randstedelijk gebied zal de situatie alleen maar verergeren.

Er zijn drie problemen die om een oplossing vragen.

1Nederland heeft geen fijnmazig metronetwerk en zal deze ook nooit hebben. Dat heeft te maken met de lage stedelijke dichtheid in stedelijk gebied enerzijds en de hoge bebouwingsdichtheid van het platteland anderzijds. Veel Europese landen hebben een metronetwerk, omdat de meeste mensen in de grote steden wonen. Maar in Nederland wonen en werken de meeste mensen buiten de stedelijke kernen. En vervoer buiten die kernen is juist lastig, omdat het platteland relatief dichtbebouwd is – en ook steeds voller wordt gebouwd.

2De trein is, vooral voor Randstedelingen, geen ideaal vervoersmiddel meer. Het spoor in Nederland is aangelegd in een tijd waarin de meeste mensen nog wél in de stedelijke kernen woonden en werkten. Hoewel nog steeds het beste ter wereld, is het spoor echter niet langer geschikt voor de jachtige Randstedeling: de trein vertrekt immers altijd van een plaats waar je niet bent, naar een plaats waar je niet moet zijn, op een tijdstip dat je niet uitkomt.

Bovendien rijden treinen laagfrequent en met middelmatige snelheden. Ze zijn ook storings- en onderhoudsgevoelig, maken veel lawaai, bieden weinig privacy, zijn oncomfortabel en verbruiken veel energie.

3De auto is geen goed alternatief. Het probleem is hier het Nederlandse wegennet. De capaciteit is weliswaar hoger dan die van het spoor, maar door het individuele karakter van het vervoer en de congestie bij het bereiken en het verlaten van de bestemmingen zijn de snelheden laag, de verstoringen door ongelukken groot en het energiegebruik, het ruimtebeslag, het lawaai en de uitstoot buitensporig.

Sommigen denken dat kilometerheffing dit probleem kan verhelpen. Daarbij wordt gewezen op het succes van de maatregel in Londen. Maar in Londen laat men de auto staan, omdat er een veel sneller alternatief is: een fijnvertakt metrosysteem met enorme capaciteit. Een dergelijk alternatief ontbreekt hier. De kilometerheffing zal de filedruk dus niet verminderen. Automobilisten zullen gewoon meer betalen om te rijden.

De oplossing moet gezocht worden in een duurzaam vervoersalternatief. Een hybride Randstad Metro door de middenbermen van de A2, A4, A13, A12, A27 en A1 is zo’n alternatief. Bouw een geruisloze zweeftrein met hoge frequentie en hoge vervoerscapaciteit, en stedelijke en landelijke overstapstations met voldoende parkeerplaatsen. Lever daarbij ook voor- en natransport – desnoods met overdekte scooters – die de zwevende automobilist goedkoop en snel naar zijn bestemming brengt.

De baan kan ook zodanig worden ontworpen dat er op lange termijn geclusterde minivoertuigen op kunnen zweven. Omwille van de betaalbaarheid is het dan noodzakelijk de baan gefaseerd uit te voeren. Waar te beginnen? Te denken valt aan het toptraject Almere-Zuidas–Schiphol.

De vraag is of dit niet te veel visie is voor Nederland. Maar de nood is hoog en de technologie voorhanden. Er zijn mensen die mobiliteit maar onzin vinden en ons liever terug in de trein, op de fiets, of te voet willen hebben. Zij worden daartoe in staat gesteld door ons poldermodel, dat ervoor zorgt dat grote projecten net zolang worden aangepast tot niemand er meer tegen is en het daardoor onbetaalbaar is geworden.Ondertussen zadelt men ons zo onbewust op met herrie, stank en vervuiling.

De zweeftrein is in elk geval het overwegen waard. Zeker omdat iedereen weet dat de manier waarop nu in de auto wordt gereden zijn langste tijd heeft gehad.

Prof. dr. ir H.A.J. de Ridder is hoogleraar methodisch en integraal ontwerpen aan de Technische Universiteit Delft.

Hoe werkt de zweeftrein? Bekijk een video op transrapid.de