Smaakmaker mist nipt hoofdprijs

AZ verkeek bij Excelsior een unieke kans op het behalen van de landstitel.

De spelers moeten zich nu opladen voor de bekerfinale en een nieuw kampioenschap.

De eerste competitienederlaag in 2007 kostte AZ het kampioenschap. Het stadion in Alkmaar bleef daardoor gisteravond totaal verlaten. In de nieuwe accommodatie hadden duizenden fans het kampioenschap willen vieren. Hapjes en drankjes konden de koelcel in na het pijnlijke verlies in het Rotterdamse Kralingen tegen Excelsior (3-2).

De landstitel lag voor het grijpen, al was daar wel een zege voor nodig. Ongetwijfeld zal bij de spelers van het team van Louis van Gaal nog het besef gaan groeien dat deze unieke kans zich wellicht niet meer voordoet. Het is tenslotte 26 jaar geleden dat de traditionele top-3 (PSV, Ajax en Feyenoord, clubs die met een twee maal zo groot budget werken) eveneens door AZ naar de kroon werd gestoken. Nu kon die hegemonie weer worden doorbroken, maar de machtsovername mislukte op dramatische wijze.

Op Woudestein zag Van Gaal het mooiste kampioenschap uit zijn loopbaan, zoals hij het vooraf afficheerde, aan zich voorbij gaan. In de rust, bij een 1-1 stand, kreeg hij een déjà vu van de gewonnen Champions-Leaguefinale van Ajax tegen AC Milan (1-0) in 1995. „Toen stond het ook gelijk en riep Frank Rijkaard halverwege in de kleedkamer de spelers op alles te geven. ‘Want als je het nu verknalt, vergeef je dat jezelf nooit meer’, zei hij. Vandaag deed Shota Arveladze hetzelfde. Alleen heeft dat niet geholpen.”

De meeste AZ-spelers waren ontroostbaar. Danny Koevermans kon zijn tranen niet bedwingen. „Dit komt heel hard aan”, mompelde Simon Cziommer. „We moeten deze ontgoocheling in de bekerfinale en de nacompetitie rechtzetten”, meende Maarten Martens.

Het rampscenario voor AZ trad in werking toen doelman Boy Waterman in de negentiende minuut van het veld werd gestuurd omdat hij de doorgebroken Adwélé Slory in het strafschopgebied had neergelegd. Het was een reflex die de onervaren keeper fataal werd. Hij had Slory beter kunnen laten passeren en scoren.

De snelle rechtsbuiten was vaak ongrijpbaar voor linksback Tim de Cler, die spoedig besefte dat hij zijn bekende rushes naar voren beter achterwege kon laten. Daardoor werd AZ, dat verder moest met tien man, vleugellam. Khalid Sinouh ging in het doel staan, rechtsback Gretar Steinsson werd door Van Gaal naar de kant gehaald. Aangezien rechtsbuiten Julian Jenner zijn dag niet had, kwamen er ook van die flank geen aanvallende impulsen. Bijna heel AZ verkrampte trouwens na de rode kaart van Waterman.

Luigi Bruins benutte de strafschop, maar een vrije trap van Cziommer gaf AZ weer hoop. Een zondagsschot, zoals Van Gaal het omschreef, van Henrico Drost ging in de tweede helft via onderkant lat in het doel. Maar een kwartier voor tijd gloorde de titel weer voor AZ toen Koevermans de gelijkmaker had binnengekopt (2-2) en Excelsior ook met tien man verder moest omdat René van Dieren met een tweede gele kaart van arbiter Ruud Bossen mocht gaan douchen. Koevermans knalde snoeihard op de paal, maar AZ liep zich te pletter op de muur van Woudestein. Ten slotte maakte Johan Voskamp na een vrije trap van Slory aan alle illusies van AZ een einde. Van Gaal, die opmerkelijk kalm bleef: „Ik heb al heel wat gewonnen in mijn leven. Maar voor de spelers en voorzitter Dirk Scheringa vormt dit pas echt een grote klap.”

Het is dan ook de vraag of het sprookje van Alkmaar geen triest einde krijgt. De jonge ploeg zal zich na deze catastrofe weer moeten opladen voor de bekerfinale tegen Ajax. En dan volgt een zware nacompetitie, allereerst tegen FC Twente. Maar zelfs al blijft AZ straks met lege handen achter, de ploeg was toch de smaakmaker van deze bizarre competitie. Het idealisme van een toptrainer (Louis van Gaal) en een miljardair (eigenaar, voorzitter Dirk Scheringa) heeft de eredivisie dit seizoen een geweldige impuls gegeven.

AZ kwam van ver, speelde vorig seizoen nog voor 8.426 toeschouwers gemiddeld en werkte met een begroting van slechts veertien miljoen euro (momenteel twintig miljoen). Scheringa en Van Gaal zijn nog niet klaar in Alkmaar. Er is daar een voetbalbolwerk uit de grond gerezen dat wat belooft voor de toekomst. Maar het zal altijd moeilijk blijven te winnen van het grootkapitaal, in dit geval Ajax en vooral PSV.