‘Leeft Koninginnedag hier nog wel?’

In Stellendam op Goeree-Overflakkee wordt Koninginnedag niet gevierd. De oranjevereniging kan geen vrijwilligers vinden. „Op een gegeven moment is het dan gedaan met de activiteiten.”

Stilte. Dat is wat Stellendam biedt op de ochtend van Koninginnedag. Waar de bevolking andere jaren traditiegetrouw werd gewekt door trompetgeschal en een muzikale rondgang door het dorp, is er nu niks. Geen muziek, geen mensen.

Het zijn puur de vlaggen die erop wijzen dat het vandaag Koninginnedag is. Ze worden meegenomen door een flinke zeebries en geven Stellendam nog een vleugje feestelijkheid.

De veroorzaker van de stilte: Oranjevereniging Stellendam. Zij heeft voor vandaag geen activiteiten georganiseerd, zelfs geen aubade. Spijtig, vindt secretaris John Rietdijk van de vereniging. „Een aubade hoort bij Koninginnedag, maar ergens houdt het gewoon op. De verlichting bijvoorbeeld moet worden opgehangen. Maar als je het dorp een aantal keren in je eentje hebt versierd – zoals ik – dan ben je dat snel zat.”

Het probleem waar de oranjevereniging mee kampt is onderbezetting. Op dit moment bestaat de vereniging uit drie personen. Volgens Rietdijk heeft in de supermarkt lang een poster gehangen met een oproep voor vrijwilligers. „We hebben het ook op de man af gevraagd en kregen reacties als ‘ja, leuk’, maar later zien de mensen het toch niet meer zitten. Ze hebben het te druk of willen met hun eigen kinderen naar een attractie. Maar het moet duidelijk zijn dat wanneer je als bewoners de handen niet uit de mouwen steekt, het op een gegeven moment gedaan is met de activiteiten.”

Oud-bestuurslid van de oranjevereniging Sheila van Kleeff (27) kan zich niet voorstellen dat er in Stellendam niemand is die bestuurslid of vrijwilliger van de oranjevereniging wil zijn. Van Kleeff vindt het jammer dat er niks is georganiseerd. „Koninginnedag is niet voor niets in het leven geroepen. Het is een traditie die je hoort te vieren en iedereen die ook maar een beetje vaderlandslievend is, doet daaraan mee.” Drie jaar terug is Van Kleeff gestopt met haar werk voor de oranjevereniging. „Niet met de verwachting dat de vereniging zodanig in het slop zou raken dat er niets meer georganiseerd zou worden. Dat waar anderen zich jarenlang voor hebben ingezet wordt in een paar jaar tijd heel gemakkelijk afgebroken zonder dat iemand er om maalt.”

Een zodanig tekort aan vrijwilligers dat er niks wordt georganiseerd op Koninginnedag, komt volgens M. Zonnevylle, voorzitter van de Bond van Oranjeverenigingen, niet vaker voor dan vroeger. „Over het algemeen hoor ik dat er voldoende vrijwilligers te vinden zijn, ook al is dat niet altijd gemakkelijk. Een probleem voor oranjeverenigingen is dat er steeds meer mensen op vakantie gaan in de week van Koninginnedag. Het gebeurt dat daardoor de activiteiten op Koninginnedag verminderen of dat er zelfs helemaal niets te doen is. Meestal schrikt de bevolking daarvan en zijn er weer vrijwilligers die aanbieden te helpen.”

Rietdijk hoopt dat scenario ook in Stellendam te zien. „We houden moed, maar er is eerder een Koninginnedag geweest met weinig activiteiten. De reactie vanuit de bevolking was ‘jammer’, maar dat was het dan ook. Je gaat je afvragen of Koninginnedag hier nog wel leeft.” De secretaris wijst op het doorgaans kleine aantal vlaggen dat wappert in Stellendam. Wel moet hij toegeven dat de opkomst bij activiteiten op eerdere Koninginnedagen groot was.

Op het winkelplein van Stellendam, gelegen op het Zuid-Hollandse eiland Goeree-Overflakkee, trekken oranje posters de aandacht. Ze vormen het bewijs dat er afgelopen zaterdag een jeugddisco en een oranjebal waren georganiseerd – door de oranjevereniging. Van Kleeff vraagt zich af waarom de vereniging die festiviteiten zaterdag wél op touw kon zetten, en niks deed op de dag waar de vereniging om draait. Volgens Rietdijk waren de zaterdagactiviteiten makkelijk te organiseren, omdat de oranjevereniging dergelijke muzikale programma’s vaker verzorgt op bruiloften en recepties.

Kort voor Koninginnedag heeft Van Kleeff nog contact gezocht met twee oud-bestuursleden die net als zij bereid waren om zo mogelijk nog iets op touw te zetten. „We wilden een aubade, maar alles moest daarvoor nog worden geregeld worden, ook de vergunning van de gemeente. Die waardeerde onze goede bedoelingen, maar heeft ons geadviseerd niet door te gaan met ons initiatief. Ze vond dat de oranjevereniging de organiserende partij moest zijn.”