Dramatisch einde voor smaakmaker AZ

Excelsior 3 AZ 2

Ruststand 1-1. 21. Bruins 1-0 (pen), 24. Cziommer 1-1, 60. H. Drost 2-1, 71. Koevermans 2-2, 90+4. Voskamp 3-2. Scheidsrechter: Bossen. Toeschouwers: 3.500.

De eerste competitienederlaag in 2007 kostte AZ het kampioenschap. Het stadion in Alkmaar bleef daardoor gisteravond totaal verlaten. In de nieuwe accommodatie hadden duizenden fans de titel willen vieren. De hapjes en drankjes konden de koelcel in na het pijnlijke verlies in Rotterdam tegen Excelsior.

De titel lag voor het grijpen, al was daar een zege voor nodig. Ongetwijfeld zal bij de spelers van Louis van Gaal nog het besef gaan groeien dat deze unieke kans zich wellicht niet meer voordoet. Het is ten slotte 26 jaar geleden dat de traditionele top 3 (PSV, Ajax en Feyenoord, clubs die met een twee keer zo groot budget werken) eveneens door AZ naar de kroon werd gestoken. Nu kon die hegemonie weer worden doorbroken, maar de machtsovername mislukte op dramatische wijze. Maar als het echt moet, lukt het nog niet bij deze ploeg die even niet Altijd Zichzelf was.

Op Woudestein zag Van Gaal het mooiste kampioenschap uit zijn loopbaan aan zich voorbij gaan. In de rust, bij een 1-1 stand, kreeg hij een déjà vu van de gewonnen Champions-Leaguefinale van Ajax tegen AC Milan (1-0) in 1995. „Toen stond het ook gelijk en riep Frank Rijkaard halverwege in de kleedkamer de spelers op alles te geven. ‘Want als je het nu verknalt, vergeef je dat jezelf nooit meer’, zei hij. Vandaag deed Shota Arveladze hetzelfde. Alleen heeft dat niet geholpen.”

De AZ-spelers waren ontroostbaar. Danny Koevermans kon zijn tranen niet bedwingen. „Dit komt heel hard aan”, mompelde Simon Cziommer. „We moeten deze ontgoocheling in de bekerfinale en de nacompetitie rechtzetten”, stamelde Maarten Martens.

Het rampscenario voor AZ trad in werking toen doelman Boy Waterman in de negentiende minuut van het veld werd gestuurd omdat hij de doorgebroken Adwélé Slory in het strafschopgebied had neergelegd. Het was een reflex die de onervaren keeper fataal werd.

De snelle rechtsbuiten was vaak ongrijpbaar voor linksback Tim de Cler, die spoedig besefte dat hij zijn rushes beter achterwege kon laten. Daardoor werd AZ vleugellam. Khalid Sinouh ging namelijk in het doel staan, rechtsback Gretar Steinsson werd naar de kant gehaald. Aangezien rechtsbuiten Julian Jenner zijn dag niet had, kwamen er ook van die flank geen offensieve impulsen. Bijna heel AZ verkrampte na de rode kaart van Waterman.

Luigi Bruins benutte de strafschop, maar een vrije trap van Cziommer gaf AZ weer hoop. Een zondagsschot, zoals Van Gaal het omschreef, van Henrico Drost ging in de tweede helft via onderkant lat in het doel. Maar een kwartier voor tijd gloorde de titel weer voor AZ toen Koevermans de gelijkmaker had binnengekopt (2-2) en Excelsior ook met tien man verder moest omdat René van Dieren met een tweede gele kaart mocht gaan douchen. Koevermans knalde op de paal, maar AZ liep zich te pletter op de muur van Woudestein. Johan Voskamp maakte na een vrije trap van Slory aan alle illusies van AZ een einde. Van Gaal, die opmerkelijk kalm bleef: „Ik heb al heel wat gewonnen in mijn leven. Voor de spelers en voorzitter Dirk Scheringa vormt dit een grotere klap.”

Het is dan ook de vraag of het sprookje van Alkmaar geen triest einde krijgt. De jonge ploeg zal zich na deze catastrofe weer moeten opladen voor de bekerfinale tegen Ajax. En dan volgt een zware nacompetitie, allereerst tegen FC Twente. Maar zelfs al blijft AZ straks met lege handen achter, de ploeg was toch de smaakmaker van deze bizarre competitie. Het idealisme van een toptrainer (Van Gaal) en een miljardair (Scheringa) heeft de eredivisie dit seizoen een geweldige impuls gegeven.

AZ kwam van ver, speelde vorig seizoen nog voor 8.426 toeschouwers gemiddeld (nu 15.912) en werkte met een begroting van 14 miljoen euro (momenteel twintig miljoen). De vertraagde bouw van het nieuwe stadion bracht de club aan de rand van de afgrond. Vier jaar geleden vroeg Scheringa de AZ-spelers om dertig procent van hun salaris in te leveren omdat hij er niets voor voelde jaarlijks zes miljoen euro bij te passen zolang inspraakprocedures de bouw van het nieuwe stadion vertraagden.

Nu had Scheringa bijna een kampioenspremie moeten uitkeren. Hij en Van Gaal zijn nog niet klaar in Alkmaar. Er is daar een voetbalbolwerk gerezen dat wat belooft voor de toekomst. Maar het zal altijd moeilijk blijven te winnen van het groot kapitaal, in dit geval Ajax en PSV.