Spanning president Turkije loopt op

De Turkse strijdkrachten hebben gisteravond een verklaring uitgegeven waarin ze waarschuwen dat het leger „de situatie” rond de verkiezing van een nieuwe president „ met bezorgdheid gadeslaan”. In de verklaring wordt er aan herinnerd dat de strijdkrachten „een onwankelbare verdediger zijn van het secularisme”.

De niet mis te verstane boodschap werd gepubliceerd nadat het Turkse parlement er eerder op de dag net niet in was geslaagd om Abdullah Gül, de kandidaat van de regerende gelovige AK-partij, tot president te kiezen. Gül kreeg 357 stemmen. Hij had er minimaal 367 nodig voor directe benoeming.

De strengseculiere oppositiepartij CHP, die Abdullah Gül te gelovig vindt voor het presidentschap en mede daarom de zitting boycotte, gaat een procedure aanspannen bij het Constitutionele Hof. De partij wil de zitting ongeldig laten verklaren omdat gisteren het quorum van 367 parlementsleden niet werd gehaald.

Het seculiere establishment voert al maanden actie tegen het vooruitzicht dat een politicus van de AK-partij, die haar wortels heeft in het moslimfundamentalisme, president wordt. Als dat gebeurt, zeggen seculiere Turken, is zowel het premierschap als het presidentschap in gelovige handen. Daarmee staan de poorten open voor ‘islamisering' van Turkije.

Het grote angstbeeld van het seculiere kamp was dat premier Erdogan president zou worden. Toen Erdogan dinsdag bekendmaakte dat zijn AK-partij niet hem maar Abdullah Gül naar voren schoof, hoopten velen binnen de AK-partij dat de angel uit de crisis was. Gül, nu minister van Buitenlandse zaken, staat bekend om zijn vermogen te luisteren en zijn zachtaardige karakter.

Maar al snel bleek dat voor de strengseculiere CHP ook Gül een brug te ver is. Alleen CHP-parlementariër Kemal Anadol was gistermiddag even aanwezig om te eisen dat de zitting werd afgehamerd omdat er geen 367 parlementsleden aanwezig waren (er waren volgens de CHP 361 aanwezigen, volgens de AK 368). Parlementsvoorzitter Bülent Arinc spoorde parlementsleden van de AK-partij aan naar Anadol te luisteren. Maar hij wees het voorstel wel af. Anadol kondigde daarop aan naar het Constitutionele Hof te stappen.