‘Jij met je dure pak, wat doe jij voor dieren?’

Het radicale dierenactivisme in Nederland groeit. Vooral de snel groeiende groep Recht voor Dieren heeft de aandacht van de inlichtingendienst AIVD.

„We zullen nooit opgeven, Van der Moolen! Dag en nacht staan we voor jullie deur. Totdat jullie alle banden met ‘De hel voor de dieren’ verbreken. Zo niet, dan zal het alleen maar escaleren.” In de warme lentezon galmt Danny Flies met een onmiskenbaar Vlaamse tongval door de megafoon naar de ingang van het West-Indisch Huis in Amsterdam waar de aandeelhouders van effectenbedrijf Van der Moolen vergaderen.

De 40-jarige Belg is aanvoerder van een tiental actievoerders van de zogeheten Anti Dierproeven Coalitie dat zich deze donderdag met spandoeken en flyers met foto’s van gruwelijk mismaakte proefdieren aan de overkant van de straat in een rij heeft opgesteld. „Van der Moolen, bloed aan je handen!” scanderen de anderen. De groep voert actie tegen het Britse commerciële proefdierenlaboratorium Huntingdon Life Sciences, waarvan de aandelen worden verhandeld op de beurs van Wall Street, dat weer voor een klein deeltje in handen is van het Amsterdamse Van der Moolen.

„Intimiderend?” zegt Flies even later in een cafeetje om de hoek. „Nee, het is geen intimidatie, het is een belofte! We zullen ze dag en nacht nazitten.” De Anti Dierproeven Coalitie is een recente afsplitsing van de actiegroep Recht voor Dieren. Die „fors” gegroeide groep was in 2006 volgens het gisteren gepubliceerde jaarverslag van inlichtingendienst AIVD verantwoordelijk voor de meeste acties van dierenactivisten in Nederland. Acties die in aantal toenemen en zich vooral richten op bedrijven en personen die geassocieerd worden met de proefdierindustrie. De AIVD spreekt daarbij ook van bedreigingen en vernielingen, zoals onlangs gebeurde bij Van der Moolen en Euronext.

De Anti Dierproeven Coalitie is daar niet verantwoordelijk voor, zegt Flies. Hij voert enkel actie „met luidruchtige maar legale middelen”. Flies zet de tactiek uiteen: „Huntingdon is een laboratorium waar elke drie minuten een proefdier op een gruwelijke manier sterft. Voor onderzoek naar toiletontstoppers of deodorant. Wij pakken drie groepen aan van aan Huntingdon gelieerde bedrijven: opdrachtgevers zoals farmaceutische of chemische bedrijven, logistieke partners die bijvoorbeeld aapjes uit de jungle plukken en aanvoeren, en de financiers zoals banken, maar ook Van der Moolen. Wij doen dat net zolang tot er geen enkele partij meer zaken wil doen met Huntingdon.” De acties vormen onderdeel van een vanuit Groot-Brittannië geïnitieerde internationale campagne tegen het proefdierlaboratorium. Succesvol, want diverse zakenrelaties zijn al afgehaakt. Afgelopen week was er een actieweek met luidruchtige betogingen bij onder meer Bayer in Mijdrecht, Sandoz in Almere en apenimporteur Hartelust in Tilburg. „Ik kreeg daar tranen in mijn ogen”, zegt Flies. „Je kon de dieren ruiken.” Directeur Rob Hartelust reageert tamelijk laconiek: „Ze willen je uitlokken, maar als je binnenblijft is er niet veel aan de hand.” Toch zijn er ook bij zijn bedrijf een jaar geleden vernielingen geweest. „Je weet alleen nooit of het dezelfde personen zijn geweest, dat is het probleem.”

In de schets van de AIVD van de dierenbeweging in Nederland uit 2004 (zie kader), bevindt Recht voor Dieren zich vermoedelijk ergens hoog in de piramide. Volgens Max Boon van de actiegroep is het een radicale maar bovengrondse beweging van enkele tientallen veganisten die elk gebruik van dieren afwijzen. Aanvankelijk werd ook actie gevoerd tegen Huntingdon, maar dat ging zo overheersen dat de Anti Dierproeven Coalitie zich afsplitste en Recht voor Dieren zich weer kon richten op dierenleed in het algemeen. Zoals acties tegen bont bij kledingzaken in de Amsterdamse Kalverstraat of zoals het vandaag uitdelen van veganistische hapjes op het Spui. „Lieve acties” soms, maar wel compromisloos. „Wij zitten in het radicale uiterste.” Zo heeft Recht voor Dieren, zoals de AIVD ook constateert, weinig op met de Partij voor de Dieren die vorig jaar met twee zetels in de Tweede Kamer kwam. „Ik geloof er niet in dat een politieke partij zal zorgen dat er geen dieren meer worden uitgebuit”, zegt Boon. „Ze spreken over hoe varkens moeten worden vetgemest, gecastreerd of gedood. Het gaat er helemaal niet over of we dat wel moeten doen.”

De actiegroepen zeggen zich niet met illegale acties in te laten. Toch is het opvallend dat precies dezelfde instanties doelwit worden van zowel legale als illegale acties. Bij de effectenbeurs worden leuzen geroepen, maar worden ook auto’s van directeuren beschadigd. Bij Maison de Bonneterie wijst Recht voor Dieren het publiek op de verkoop van bont, maar gaan ’s nachts in naam van het Dierenbevrijdingsfront ruiten aan diggelen. Volgens de AIVD gaat het om dezelfde organisatie die zijn activiteiten heeft gesplitst in „’legale’, aangevraagde demonstraties bij ondernemingen én (nachtelijke) lawaaiprotesten in de woonomgeving van individuen” waar regelmatig vernielingen worden aangericht. Max Boon van Recht voor Dieren ziet dat anders: „Op de Britse site van de acties tegen Huntingdon wordt de rol van de effectenbeurs belicht en Van der Moolen genoemd. Dan zegt de Anti Proefdieren Coalitie: we gaan demonstreren, anderen zeggen: we gaan ’s nachts actievoeren.” Volgens Boon en Flies is het ook niet goed voorstelbaar dat het intussen om dezelfde mensen gaat: ze worden continu in de gaten gehouden. Bij de Van der Moolen-demonstratie neemt een man met zonnebril op een scooter de hele middag foto’s van de actievoerders. Boon zegt wel te sympathiseren met de illegale acties: „Geweld tegen wat gebouwen door het Dierenbevrijdingsfront staat in geen verhouding met het geweld dat dieren elke dag wordt aangedaan.”

De aandeelhouders van Van der Moolen druppelen het West-Indisch Huis weer uit: „Geniet van je champagne”, roept Flies er één na. „Jij met je dure pak, wat doe jij voor nuttigs voor mens, dier en milieu? Niets, niets, niets, het gaat je alleen om geld verdienen. We wensen je veel angst toe, de angst waar ook proefdieren onder lijden.”

Rectificatie / Gerectificeerd

Respect voor Dieren

In het artikel over dierenactivisme onder de kop ‘Jij met je dure pak, wat doe jij voor dieren?’ (zaterdag 28 april, pagina 3) wordt melding gemaakt van de organisatie Recht voor Dieren. Dit moet zijn: Respect voor Dieren.