Hé een tegenligger, en o jee de tramrails

Toeristen in Amsterdam krijgen sinds gisteren een folder met regels en tips als ze een fiets huren. Fiets een half uur achter een toerist aan en je begrijpt waarom.

Fietstoeristen op de Weteringschans in Amsterdam (Foto NRC Handelsblad, Maurice Boyer) Fietstoeristen op de Weteringschans Foto NRC H'Blad Maurice Boyer 070427 Boyer, Maurice

Niet op de snelweg fietsen. Gedraag je niet zoals de meeste mensen die door Amsterdam jakkeren, door rood fietsen, geen voorrang geven en over de stoep rijden. Ook belangrijk: zet je fiets op slot.

Als het lekker weer is zie je ze in Amsterdam overal. Toeristen op fietsen. Chinezen, Japanners, Italianen, Spanjaarden, allemaal op een opvallende rode of gele huurfiets. Vaak met een blik alsof ze voor het eerst op een fiets zitten. Soms fietsen ze luid bellend door de Kalverstraat en kijken boos naar het winkelend publiek dat maar niet aan de kant gaat.

Sinds gisteren deelt de gemeente Amsterdam samen met verhuurbedrijf Mac Bike in vier talen folders uit met tips en regels hoe ze veilig door Amsterdam kunnen fietsen. Een stukje service, zegt een gemeentewoordvoerder. „Want het is ook lastig voor ze.”

Dat is duidelijk als je een half uur achter een paar toeristen fietst. Neem de vier Spanjaarden, twee mannen, twee vrouwen, die op het centraal station een fiets huren. Een mandje voorop met flesjes water en toeristische boekjes over Amsterdam. De twee mannen hangen met een kromme rug over hun stuur. Hun zadel staat te laag. Ze hebben een zonnebril op en een fotocamera om de nek.

Ze stappen op en rijden over de Prins Hendrikkade richting het Damrak. Het eerste kruispunt is even wennen. Het stoplicht springt op groen. Ze kijken wat rond. Het stoplicht springt op oranje. Drie komen er in beweging. Het stoplicht springt op rood. De laatste Spanjaard klimt op zijn fiets en beweegt langzaam naar de overkant. Auto’s beginnen te toeteren. De anderen lachen hem toe.

Als het lekker weer is, verhuurt hij rond de 250 fietsen op een dag, vertelt Robbie Detmers van Holland Rent a Bike. En elke dag krijgt hij wel een kapotte fiets terug. Vaak een krom wiel, of een vervormde voorvork. Soms is het ernstiger. Zoals de keer dat een toerist zijn fiets midden op straat had ‘geparkeerd’. Er reed vervolgens een vrachtwagen over heen. „Er was niet veel van over.” Een enkele keer raadt hij ze aan er maar van af te zien. Als ze bijvoorbeeld de winkel niet eens uit komen. Meneer, u kunt beter gaan lopen, zegt hij dan. Maar uiteindelijk moeten ze het zelf weten. „De schade betalen ze zelf.”

De vier Spanjaarden zijn rechtsaf gegaan. De verkeerde kant op. Ze fietsen nu langzaam tegen het verkeer in tot aan de volgende kruising. Ze zoeken het stoplicht. Dat is er niet. Dat heb je als je aan de verkeerde kant fietst. Dan maar meedoen met het voetgangerslicht. Dat springt op groen. De twee vrouwen fietsen over het zebrapad. De twee mannen tegen de fietsersstroom van de andere kant in. Eén van het ontwijkt een tegenligger. Zijn wiel komt in de tramrails. Hij stapt af. Veel meewarige blikken. Iets verderop zetten ze de fietsen aan de brug. Twintig minuten zijn verstreken. Vier stoplichten en een paar honderd meter van het verhuurbedrijf verder.

Nee, fietsen leren ze niet van die folder, erkent de gemeentewoordvoerder. „Maar nu weten ze in ieder geval dat er dingen zoals regels en trambanen zijn.”