Gesubsidieerde moppermarokkaan

Meestal zijn het hitsige vrouwen die politici vragen doen stellen over videoclips. Maar begin april was het een een boze Marokkaan die aanleiding gaf tot kamervragen over een video. SGP-kamerlid Bas van der Vlies vond dat de clip Het Land Van van rapper Salah Edin wegens zijn opruiende inhoud geen subsidie had mogen krijgen van Taxfonds, het vorig jaar ingestelde fonds ter bevordering van de kwaliteit van Nederlandse clips.

Als Van der Vlies’ mening gemeengoed wordt onder kamerleden, blijft er van de gesubsidieerde kunst natuurlijk weinig over. Heel veel kunstenaars beschouwen het als hun taak om taboes te doorbreken, grenzen te verleggen, subversief te zijn, om, kortom, alles behalve geruststellende werkjes te maken.

Zoals zo vaak in dit soort gevallen bereikte Van der Vlies met zijn kamervragen het tegenovergestelde van wat hij wilde. Als hij er het zwijgen toe had gedaan, was de clip hoogstwaarschijnlijk onopgemerkt aan mij en vele anderen voorbij gegaan. Maar nu hij zich opwindt over gesubsidieerde opruiing, wil je juist zien of het echt zo erg is.

Welnu, erg blijkt Het Land Van, dat verwijst naar het gelijknamige nummer van Lange Frans en Baas B uit 2005, niet te zijn. Zeker, het stemt niet vrolijk, maar verontrustend is het ook niet: het is één lange aaneenrijging van clichés. Salah Edin herhaalt alle bezwaren tegen Nederland die de afgelopen jaren tot vervelens toe waren te horen van boze, jonge Marrokkanen: Nederland is het land van hypocrisie, van illegalen en mediaverhalen, van discriminatie, van Bak Ellende, van voedselbanken en vluchtelingenkampen, het land dat werd opgebouwd door gastarbeiders maar dat hun zonen nu kutmarokkanen noemt, enzovoorts. Tussendoor zijn flarden te horen van onder anderen Pim Fortuyn die de moslims de grootste bedreiging van Nederland noemt. Ook heel vertrouwd is de strekking van het nummer: achterstelling leidt tot verzet.

Het Amsterdamse media-bedrijf CCCP heeft Edins tekst voorzien van al even clichématige beelden. De clip begint met een beeld van een huis in jaren-dertig-stijl, Hierin blijkt een gezin in een interieur uit begin jaren zestig gezellig te scrabbelen. Plotseling duikt er een biddende moslim op in de kamer, met iets om zijn middel dat op een bomgordel lijkt. Bejaarden die nu ook de kamer zijn, zijn ontsteld.

Erg samenhangend zijn de beelden niet, maar afzonderlijk komen ze allemaal erg bekend voor. Mannen in oranje Guantanamo Bay-pakken, gehelmde politiemannen die in een inval doen –- we hebben het allemaal al duizend keer gezien. Dit geldt zelfs voor de mopperende Salah Edin: met zijn kale hoofd en baard is hij de inmiddels vertrouwde strenge moslim.

Van der Vlies had de minister dan ook niet moeten vragen of het een staatstaak is om opruiende clips te financieren, maar of Taxfonds zulke slechte kunst moet subsidiëren.

BERNARD HULSMAN