Zelf boer worden

Carrie Tiffany: Regels voor een wetenschappelijk verantwoord leven. Vert. Mea Flothuis. Arbeiderspers, 189 blz. € 18,95

Op het eerste gezicht heeft het literair debuut van voormalig Australische parkwachter en landbouwjournaliste Carrie Tiffany, Regels voor een wetenschappelijk verantwoord leven, alles mee. Onderwerp: interessant – het bebouwen van het land volgens wetenschappelijke methoden kan tot hilarische avonturen leiden. Locatie: Australië – en daar willen we best meer over weten. Een historische roman – het boek speelt zich af tussen de twee wereldoorlogen. Daarin zit de grote economische malaiseperiode, drama dus.

Het boek opent met een boeiend beeld: een propagandatrein door het Australische binnenland, om de boeren beter boeren te leren. De grote beter-boeren-propagandist Robert Pedigree ontmoet in die trein het naaistertje Jean Finnegan, die de boerenvrouwen beter naald-en-draadwerken moet leren. Ze worden verliefd, bezegelen die liefde in een treinwagon, en stappen uit om zelf te gaan boeren. Theorie moet praktijk worden. Veelbelovend.

Anderen lazen Regels voor een wetenschappelijk verantwoord leven vóór mij. Men noemde het ‘een verpletterend debuut’. Auteur Tiffany mag zich verheugen in plaatsing op shortlists en longlists. Ik begon dus handenwrijvend aan deze roman, die bovendien nog eens plaatjes bevat.

Door de eerste vijftig pagina’s beet ik me heen. Aardig is de ontmoeting van hoofdpersoon Jean met de hulpkracht op het terrein ven de lijfgemeenschap der kippen, een Japanner die Ohno heet. Hij vat liefde voor Jean op, omgekeerd ontluikt er vriendschap – zij staat immers op het punt met haar Robert uit de trein te stappen.

Het boerenwerk op wetenschappelijke grondslag valt tegen. Het eerste jaar is de oogst nog het beste. Dan komen de muizen. Dan komt het stof. De sociale verhoudingen onder landbouwers zijn moeizaam. Jean wordt zwanger, kindje sterft. Robert wordt hoe langer hoe eenzelviger. Dit huwelijk valt niet meer te redden. Robert vertrekt naar het slagveld in Europa, Jean zet door.

Ik heb dan de hoop op literair genot al veel eerder opgegeven. Wél vlot doorgelezen, me niet echt verveeld. Toch heb je aan ’t eind het gevoel door een dustbowl te zijn gereisd. En die plaatjes dan? Fantasieloos ingeplakt. Als de wind komt gaan ze met de stof mee.

Meer weten? Atte Jongstra leest door op www.nrc.nl/boekenblog.