Drie blokken in krantenwereld

De uitgevers van NRC Handelsblad en het Dagblad van het Noorden willen fuseren. PCM Uitgevers en NDC/VBK vullen elkaar aan, en hebben beide ideële grootaandeelhouders.

NRC Handelsblad en het Dagblad van het Noorden. Connie Palmen en Dan Brown. De Winkler Prins Encyclopedie en Van Dale. „PCM en NDC hebben samen een ijzersterk portfolio”, zegt Jan de Roos. De bestuursvoorzitter van de Noord-Nederlandse uitgeverij NDC/VBK belt vanuit de auto. Hij is onderweg na weer een lange vergaderdag in Amsterdam. De Roos praat al enige tijd met PCM en diens grootaandeelhouder Stichting Democratie en Media over een fusie.

Gisteravond maakten de grootaandeelhouders van PCM en NDC, respectievelijk SDM (SDM, 88,3 procent van PCM) en de Stichting Je Maintiendrai (86,9 procent van NDC/VBK), bekend dat de bedrijven de mogelijkheid van fusie gaan onderzoeken. De Roos leidt het onderzoek, met PCM-bestuurder Bert Groenewegen.

Met de fusie ontstaat de grootste Nederlandse uitgever van kranten, educatieve uitgaven en algemene boeken. PCM is uitgever van landelijke dagbladen, NDC/VBK van regionale kranten. PCM bezit zes boekenuitgeverijen, NDC/VBK acht. Beide bedrijven zijn actief in educatie: PCM met Thieme Meulenhoff en NDC met VBK Educatief. Met Van Dale (NDC) en Prisma en Kramer (PCM) heeft de voorgenomen combinatie een monopolie in woordenboeken.

„Als je nu vraagt of PCM een fusie absoluut nodig heeft, dan zeg ik nee”, aldus Bert Groenewegen, bestuursvoorzitter ad interim en financieel bestuurder van PCM, ook vanuit de auto. Hij heeft gisteravond de hoofdredacties van de PCM-dagbladen ingelicht over de fusieplannen. „Wij doen deze stap niet vanuit een zwakke positie. Maar er is nu een momentum om een fusie een serieuze kans te geven.”

PCM nam vorige maand afscheid van grootaandeelhouder Apax. De andere eigenaren onder leiding van SDM kochten de Britten uit. PCM bleef berooid achter. Grootaandeelhouder SDM wil – of kan – het bedrijf niet in haar eentje besturen. De fusie met NDC/VBK beschouwt de stichting als de oplossing om PCM naar rustiger vaarwater te loodsen.

Aad Stoop, secretaris van SDM, schrijft in een persverklaring: „Samen staan we sterker met een goede combinatie van ideële doelstellingen en gezond ondernemerschap.” Ook voorzitter Evert Jan Rotshuizen van Je Maintiendrai wijst op het ideële karakter van de stichtingen, die pluriformiteit van de pers als uitgangspunt hebben. „Integriteit, onafhankelijkheid en diversiteit zijn wat ons betreft belangrijke kernwaarden.”

Groenewegen noemt NDC een logische partij om mee te fuseren. „Wij hebben gelijkgestemde aandeelhouders. Bovendien komen de segmenten waarin wij actief zijn overeen: kranten, boeken en educatie. In alle sectoren moeten we investeren om mee te blijven spelen. Dat kan je beter samen doen.” Groenewegen noemt onder meer de ontwikkeling van digitale leermethoden en de investeringen in multimedia bij de kranten.

Jan de Roos van NDC/VBK benadrukt dat zijn kranten er gezond bij zitten, „hoewel er natuurlijk niet veel groei in zit”. „Het probleem is dat wij op termijn in een geïsoleerde positie dreigen te raken in het noorden van het land. Dan is het prettig om een goed bedrijf achter je te hebben.” NDC/VBK heeft er genoeg van de grootste van de kleintjes te zijn. Na de fusie bestaat de Nederlandse dagbladwereld nog duidelijker uit drie machtsblokken: PCM/NDC, De Telegraaf en Wegener.

De geplande fusie met PCM is niet de eerste stap van NDC naar het westen. In 2005 kocht de Noordelijke Dagblad Combinatie uitgeverij Veen Bosch & Keuning. Voor de neus overigens van PCM. De Roos werkt gestaag aan basisverbreding. Hij bracht een (mislukt) bod uit op de Limburgse dagbladen van De Telegraaf en werkt aan een regionale nieuwszender.

De Roos en Groenewegen zien de synergie vooral aan de ‘achterkant’ van het bedrijf: distributie, drukken, automatisering. Zij benadrukken de eigenheid van titels en merken. Groenewegen: „Neem de boeken: we moeten het ondernemerschap behouden in een grotere structuur. Met behoud van uitgeverijen en fondsen. Ik denk dat wij veel kunnen leren van hoe VBK het bedrijf heeft ingericht.”

Groenewegen verwacht niet dat een fusie veel arbeidsplaatsen zal kosten. „Er komen geen reorganisaties op de korte termijn. Aan de kostenkant is er voldoende synergie. Er zullen misschien mensen uit moeten, maar ik denk dat er op termijn weer arbeidsplaatsen bijkomen.”

Voor PCM lost de fusie nog een probleem op: de positie van bestuursvoorzitter is sinds begin april vacant. Ton aan de Stegge diende zijn ontslag in omdat SDM achter zijn rug om gesprekken voerde met NDC/VBK. De veelgeprezen Jan de Roos is voor SDM al langer de favoriete bestuursvoorzitter van PCM Uitgevers.

De verwachting is dat De Roos en Groenewegen binnen vier maanden hun onderzoek afronden. Daarna is het aan de aandeelhouders. Eén hobbel heeft De Roos al genomen. Hij is al op bezoek geweest bij de godfather van PCM, Wim van Norden, erevoorzitter van SDM. Die gaf – ook publiekelijk, laatst in het tv-programma Buitenhof – zijn zegen aan de fusie.