VN-auto’s maken veel doden

Het is ‘Road Safety Week’ bij de Verenigde Naties. Iedereen doet hier in Genève – met films, congressen, persconferenties – zijn best de aandacht te vestigen op een wereldwijd probleem: de rampzalige verkeersveiligheid. De meeste mensen tussen tien en 24 jaar sterven niet door aids of honger of kogels, zo blijkt, maar door verkeersongelukken. Dus praten donoren, regeringen en hulpverleners de hele week, onder leiding van de VN, over manieren om daar wat aan te doen.

Dan verschijnt, midden in die week, Rob McConnell ten tonele. Hij kijkt de zaal in en zegt: „We moeten eerst ons eigen huis op orde brengen. Hulporganisaties, binnen en buiten de VN, veroorzaken voor 400 à 500 verkeersdoden per jaar.” Doodse stilte.

McConnell werkt voor Fleet Forum – een organisatie die, op initiatief van onder meer het VN-Wereldvoedselprogramma, het wagenparkbeheer doet van veertig internationale hulporganisaties. Bij elkaar hebben die 80.000 voertuigen, van Darfur tot Kashmir, om mensen te voeden, vaccineren of evacueren. Maar terwijl ze die goede werken verrichten veroorzaken deze hulpverleners wel „vijf keer zoveel auto-ongelukken als de olie-industrie. Die maakt één dode per 100 miljoen kilometer. Wij één dode per 20 miljoen kilometer”, aldus McConnell.

Wegen zijn vaak slecht. Om geld te sparen en snel te werken, worden chauffeurs lokaal ingehuurd. Ze gaan zonder training achter het stuur en rijden als gekken, zegt McConnell: een Landcruiser geeft macht. Ook westerlingen die thuis netjes de riemen omdoen worden roekeloos. De kick van crisiswerk, mensen redden, verandert hun gedrag – ze gaan vaker vreemd, gebruiken meer drugs en scheuren door de bocht.

En omdat VN-organisaties en het Rode Kruis diplomatieke immuniteit hebben, kan niemand hen ergens op aanspreken. Families van gecrashte VN’ers voeren eindeloos processen voor wat compensatie. Doodgereden passanten krijgen helemáál zelden iets. „De VN zouden het voorbeeld moeten geven”, zegt McConnell nog. En weg is hij weer. Dat één man aan de hand van wat doodnuchtere feitjes zo’n eerlijke schets van de VN kan leveren, is even raadselachtig als zeldzaam.