Schone kleren, altijd

Wie mooi wil zijn draagt schone, hele kleren. En altijd schoenen.

Maar je moet wel geld hebben om zeep te kopen.

Hoe maken de vrouwen in Dickisoni zich mooi. Dat vroeg een Nederlandse vrouw per e-mail. Ik heb die vraag voorgelegd aan drie vrouwen uit het dorp, alle drie tussen de 25 en 35. Ik vroeg het aan elk van hen afzonderlijk. De antwoorden waren steeds dezelfde.

Een vrouw kan zich mooi maken door zich twee of zelfs drie keer per dag te baden. Bij voorkeur zeept ze zich in met geparfumeerde zeep. Daarna wrijft ze haar gezicht in met een speciale olie, liever nog haar hele lichaam, zodat haar huid mooi glanst.

Zonder nette, hele kleren kan een vrouw niet mooi zijn. Als Griseria Chaziya dat zegt, zit ze met haar linkerflank naar me toe, zodat ik de enorme scheur onder haar rechteroksel niet zie, die één borst vrijwel bloot laat.

Kleren moeten bij voorkeur nieuw zijn, dat betekent tweedehands kleren die onlangs en in goede staat zijn gekocht. Everess Banda laat vol trots een voorbeeld zien: een rok met bijpassend jasje, in geel en rood.

Om mooi te zijn moet een vrouw liefst dagelijks van kleren wisselen. Die kleren zijn per definitie schoon. Ze draagt ook schoenen, desnoods van plastic. Blootsvoets gaat ze alleen naar het land.

Vrouwen in het dorp kunnen nog zoveel meer doen om zich te verfraaien. Ze kunnen verf gebruiken om hun lippen te versieren. In Dickisoni is dat nooit vertoond. Ze kunnen een middeltje gebruiken dat hun haar zwarter en voller maakt. Graag zouden ze hun haren laten groeien en dan vlechten, maar dat is weinig vrouwen gegeven. Het haar van de meesten kroest. Alleen met haarstukjes krijgen ze een volle bos.

Everess Banda en Janet Nyangulu wijzen naar de ringetjes in hun oren. Ook sieraden helpen vrouwen die mooi willen zijn.

Maar je mooi maken, is een kostbare luxe. Een stuk geparfumeerde zeep kost 120 kwacha, 66 eurocent, tien keer zoveel als een gewoon stuk zeep. Voor een flesje van het haarmiddel Revlon betaal je 350 kwacha, bijna 2 euro. Voor Easy Black 250 kwacha, altijd nog bijna anderhalve euro. Haarstukjes komen algauw op 450 kwacha, tweeënhalve euro.

Dagelijks van kleren wisselen is ook lastig als je maar twee stel hebt. Hoe kun je trouwens twee keer per dag baden als je ’s ochtends naar het land moet, water en brandhout moet halen, eten moet koken en voor de kinderen zorgen. Alleen ijdele Everess lukt dat soms.

Alle drie de vrouwen vinden het heel belangrijk om zich mooi te maken. Ze herhalen het steeds. ,,Iedereen kijkt naar je als je er mooi uitziet’’, zegt Griseria Chaziya. ,,Ze denken dat het goed met je gaat en dat je gelukkig bent.’’ Als ze zich mooi maakt, vergeet ze haar problemen en voelt ze zich fantastisch. ,,Ik verbeeld me dat ik bijzonder ben.’’

,,Je valt op als je je hebt opgetut. Je onderscheidt je’’, zegt Everess Banda. Soms bezuinigt ze op lampolie om een nieuwe blouse te kunnen kopen. Het kan haar niet schelen dat ze ’s avonds dan maanden in het donker zit.

Janet Nyangulu voelt zich ,,een andere vrouw’’ als ze zich heeft mooi gemaakt. ,,Het lijkt alsof ik deelneem aan het moderne leven. Ik laat zien dat mijn leven een vlucht heeft genomen. Ik ben trots op mezelf.’’

Lees het weblog van Dick Wittenberg vanuit Dickisoni op www.nrc.nl/richmeetspoor