Op zoek naar een vriendelijke SUV

De verkoop van SUV’s (sportieve utiliteitsvoertuigen) is niet te stoppen. Ondanks het patserige imago van de ‘PC Hooft-tractor’ en negatieve milieueffecten. In Duitsland, Korea en Bergen op Zoom worden plannen gesmeed voor een ‘vriendelijker’ SUV.

Op de autotentoonstelling in Shanghai toonde Hyundai zijn ‘SUV van de toekomst’. Foto AP South Korean automaker Hyundai displays a prototype concept car during the Shanghai Auto 2007 in Shanghai, China, Saturday, April 21, 2007. Global automakers are putting their hottest new products on display in Shanghai, counting on design, quality and technology to give them an edge against newcomer Chinese car makers in the world's fastest-growing major market. (AP Photo/Ng Han Guan) Associated Press

De voorloper van de zogeheten SUV (een soort kruising tussen een ruime personenauto en een terreinwagen) was in 1968 de terreinwagen met vierwielaandrijving van Land Rover. Dat bedrijf had in 1968 de primeur met de Range Rover. Een wagen met veel comfort, een motor met V8-vermogen en vierwielaandrijving, geschikt voor het zwaarste terrein.

De Amerikanen sloten het concept pas een aantal jaren geleden in de armen, maar toen ontstond meteen een ware rage, waarna ook de meest exclusieve fabrikanten (Mercedes, BMW, uiteindelijk ook Porsche) besloten een terreinwagen in hun productiepakket op te nemen.

Maar de ontwikkelingen in de auto-industrie gaan zo snel, dat de SUV alweer aan een metamorfose toe is. Misschien wordt die discussie gedeeltelijk gevoed door de maatschappelijke kritiek op de veiligheid voor andere weggebruikers die deze ‘tanks op de weg’ zouden bedreigen en de slechte reputatie die de benzineslurpers met hun forse uitstoot hebben voor het milieu.

Maar ondanks al deze negatieve effecten blijven SUV’s immens populair bij de koper. Zeker gezien het feit dat de meeste fabrikanten deze wagens ook betaalbaar hebben gemaakt voor kopers met een wat smallere beurs.

Maar waarom zijn SUV’s eigenlijk zo populair bij een breed publiek? „Mensen willen een stoere auto, met een hoge autonome zit en een praktisch en flexibel interieur”, zegt Hans Kwaad, algemeen directeur van Hyundai-importeur Greenib. „Vierwielaandrijving is daarbij al lang geen thema meer. Ruim de helft van al onze SUV-modellen wordt met alleen voorwielaandrijving verkocht.”

Voor de kritiek die SUV’s op de openbare weg bij veel mensen oproepen heeft hij wel een verklaring. „Je kunt het voor een deel als jaloezie uitleggen”, zegt Kwaad. Maar de autobouwers is de kritiek niet ontgaan.

Met name het Koreaanse Hyundai, waartoe ook Kia behoort, is gevoelig voor maatschappelijke ontwikkelingen. Het concern is Europees marktleider met de verkoop van SUV’s die er nu nog uitzien als grote hoekige terreinwagens, met onderhuids dienovereenkomstige techniek. Al laat Kwaad zijn modellen niet over één kam scheren met de rest van de markt. „Niet iedere SUV is een PC Hooft-tractor.”

Dat zijn de grote Porsches Cayenne, de Hummers of BMW’s X5. De grote aanbieders van SUV-modellen hebben achter de gesloten deuren van hun ontwikkelingsafdelingen allang nieuwe definities voor dit soort auto’s bedacht. Ze heten cross-overs, dat zijn kruisingen tussen terreinwagen en stationcars. Een enkeling heeft al zoiets op de markt gezet, zoals de Qashqai van Nissan. Dat merk vermijdt zelfs angstvallig en consequent de aanduiding SUV.

Hyundai slaat op grotere schaal eenzelfde weg in en trok op de afgelopen Geneefse autosalon alvast het complete doek weg van een modelvoorstel dat doorgaans in het diepste geheim moet rijpen. De doopnaam was Qarmaq, een studiemodel avant la lettre.

Het idee voor de Qarmaq ontstond vorig jaar in Zuid-Korea, tijdens en onderonsje tussen het topmanagement van Hyundai en kunststofleverancier GE Plastics. Omdat Hyundai met alle macht aan een meer uitgesproken Europees imago werkt, mocht het ontwikkelingscentrum in het Duitse Rüsselsheim het idee uitwerken.

De veranderende wensen van potentiële klanten vormden het uitgangspunt voor het nieuwe concept. „Eerst zagen we al kopers overstappen naar SUV’s, nu verwachten we dat eigenaars van een compacte hatchback, zoals een Astra, Golf of Mégane, wel eens kunnen kiezen voor een SUV-stijl”, legt Hans van Gent uit. De Nederlander, voorheen werkzaam bij Volvo en NedCar, is in Rüsselsheim verantwoordelijk voor alle Europese productplannen van Hyundai en Kia. „Maar consumenten worden zich ook bewust van het feit dat een lage CO2 -uitstoot belangrijk is.”

Voormalig BMW-ontwerper Thomas Burkle, ook overgestapt naar Hyundai, hield zich bezig met de vormgeving van de Qarmaq. Hij is ervan overtuigd dat het bonkige en hoekige imago van de huidige SUV’s zijn langste tijd heeft gehad.

„De trend gaat richting ronde en sportieve vormen, voor een gezinsauto met een beetje stoer uiterlijk maar vooral ook praktische gebruiksmogelijkheden. Ik zie uiteindelijk de SUV zelfs eindigen als een attractieve coupé met een hoge zitpositie en ruimte voor twee volwassenen en twee kinderen.” Dat is precies wat de Qarmaq is, al blijft het onmiskenbaar een auto die avontuur suggereert.

Met nieuwe materialen is deze Hyundai Qarmaq niet alleen een vriendelijker verschijning in het verkeer. Dankzij een nieuwe generatie plastics, ontwikkeld bij GE Plastics in Bergen op Zoom, is dit ontwerp zowel lichter (dus zuiniger, met minder emissie) als zachter – en daardoor minder agressief bij aanrijdingen met voetgangers of fietsers. Met een nieuw soort policarbonaat in plaats van glas is een gewichtsbesparing van 31 kilo bereikt.

Nog eens 30 kilogram konden de constructeurs besparen met het zogenaamde Xenoy-iQ, een zachtere plasticsoort voor de carrosserie. Op de vraag of de Qarmaq ooit in productie zal gaan, gaat Hyundai niet in. Maar de opvolgers van de huidige Tucson en Santa Fe gaan er zeker minder hoekig uitzien.